Bir porsiyon kereviz kaç kalori?

Bir porsiyon haşlanmış kereviz sapı 150 gramdır ve yaklaşık 27 kalori taşır — Besin Kütüphanesi'ndeki en hafif pişmiş sebze kayıtlarından biri. Ama dikkat: bu kayıt sap kerevizidir, kök kereviz değil.

Sap mı, kök mü?

Besin Kütüphanesi'ndeki kereviz kaydı sap kerevizinin haşlanıp suyu süzülmüş hâlini ölçer. Bu sitenin besin kataloğu uyarıyı doğrudan yapıyor: kök kereviz ayrı bir besindir ve bu satırlar onun yerine kullanılamaz.

Kök kereviz için Besin Kütüphanesi'nde ayrı bir kayıt yok; bu yüzden zeytinyağlı kereviz yemeğinin gövdesini kuran sebze için burada bir sayı verilmiyor. Bu sayfadaki bütün rakamlar sap kereviz içindir.

İki kısım aynı bitkinin farklı yerleridir. Besin Kütüphanesi'nde kök kerevizin kaydı olmadığı gibi sap kerevizin su oranı için de bir satır yok; bu yüzden ikisinin farkı için burada bir sayı yazılmıyor.

Bir porsiyon kereviz sapı ne kadar?

Türkiye Beslenme Rehberi sebzede bir standart porsiyonu pişmiş sebze için yaklaşık 150 gram, salata ya da söğüş yeşilliği için 75 gram olarak tanımlar (Ek 2.1.7 dipnotu, PDF s. 292). Besin Kütüphanesi'ndeki porsiyon satırları bu tanımı taşır.

USDA'nın haşlanmış kereviz sapı kaydı 100 gramda 18 kalori verir. Ölçekleme buradan yürür: 18 × 1,5 = 27 kalori. Besin Kütüphanesi'nde sap karşılığı da tutulmuş: iki sap 75 grama eşitlenir, yani 13,5 kalori eder.

Rehberin Ek 2.3.1 (PDF s. 314) tablosu aynı 150 gramlık porsiyonu pişmiş kerevizde 23, çiğ kerevizde 29 kalori sayar. Rehberin satırı yalnız "kereviz" der, sap ya da kök ayrımı yapmaz; bu sayfanın kaydı kereviz sapıdır.

Satırlar aynı şeyi söylemez: lif rehberde 6, USDA kaydında 2,4 gram; protein 2,3'e karşı 1,2 gram (TÜBER 2022, Ek 2.3.1, PDF s. 314). Kaynaklarda bu farkların sebebini ölçen bir satır yok.

Porsiyonun tam dökümü

150 gramlık haşlanmış kereviz sapı 6 gram karbonhidrat, 2,4 gram lif, 1,2 gram protein ve 0,2 gram yağ taşır. Bütün satırlar düşüktür; kereviz sapı tabağa hacim ve aroma katar, sayıya neredeyse hiçbir şey eklemez.

Türkiye Beslenme Rehberi yetişkinler için günde en az 25 gram posa öneriyor (PDF s. 100, basılı s. 76); bir porsiyon kereviz sapı bunun onda birini yalnız 27 kaloriyle karşılar. Kalori başına lif oranında sebzelerin verimli ucundadır.

Pişmiş sebzeler yan yana

Aynı 150 gramlık pişmiş porsiyonda kereviz sapı 27, kabak 30, bamya 33, kuşkonmaz 33, beyaz lahana 34,5, karnabahar 34,5, ıspanak 34,5, mantar 42, brokoli 52,5 ve enginar 79,5 kalori taşır. Kereviz sapı bu listenin en altındadır.

Yine de fark küçüktür: en hafifle en ağır arasında bir porsiyonda 52,5 kalori var ve bu, tek bir tatlı kaşığı zeytinyağının (45 kalori) biraz üstünde. Sebze seçmek bir kalori kararı değildir; tencereye ne girdiği karardır.

Sodyum için neden sayı verilmiyor?

Kerevizin doğal sodyum içeriği sık anılan bir satırdır. Ama Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtlar sodyum sütunu taşımıyor; bu yüzden burada bir porsiyon kerevizin kaç miligram sodyum getirdiğine dair bir rakam verilmiyor.

Kaynağı gösterilemeyen sayı bu sitede yazılmaz. Kayıt tamamlandığında bu satır sayısıyla birlikte döner; o zamana kadar kerevizin sodyumu hakkında bu sayfada bir iddia yoktur.

Bu sayfadaki kompozisyon değerleri USDA FoodData Central'dan, porsiyon tanımları ve çapraz doğrulama rakamları Türkiye Beslenme Rehberi'nden alınmıştır; kıyas için anılan TürKomp kayıtları metinde ayrıca adlandırılmıştır. Değerler temsilîdir.