Yumurtayı yağda pişirmek kaç kalori ekler?

Rehber bir standart porsiyon yumurtayı 100 gram, yani iki yumurta sayar; tek yumurta buradan 50 grama düşer ve USDA'nın haşlanmış yumurta kaydına göre yaklaşık 77,5 kalori taşır. Aynı ağırlıkta sahanda yumurta kaydı 98 kalori verir.

Bir yumurta kaç gram?

Rehber ölçüyü "Yumurta: 2 küçük boy veya 100 g" diye verir (Ek 2.1.3, PDF s. 288) ve porsiyonların gerekçesini anlattığı bölümde aynı şeyi tekrar eder: "1 standart porsiyon yumurta = 100 g = 2 yumurta" (PDF s. 255). Besin Kütüphanesi'ndeki porsiyon satırı da bir yumurtayı 50 grama eşitler.

USDA'nın haşlanmış yumurta kaydı 100 gramda 155 kalori verir. Ölçekleme buradan yürür: 50 gram 77,5, 100 gramlık porsiyon 155 kalori.

Rehberin tablosuyla örtüşüyor mu?

Rehberin tablosu 100 gramlık yumurta porsiyonunu 154 kalori sayar (TÜBER 2022, Ek 2.3.1, PDF s. 313); besin kaydının 155 kalorisiyle bir kalori farkla buluşur.

Satırlar da yakındır: protein 12,58'e karşı 12,9, yağ 10,61'e karşı 11 gram.

Pişirme biçimine göre kayıtlar

Besin Kütüphanesi'nde yumurtanın beş ayrı kaydı var ve hepsi USDA'dan geliyor. 50 gramlık bir yumurta üzerinden: poşe 71,5, çırpılmış 74,5, omlet 77, haşlanmış 77,5 ve sahanda 98 kalori.

Yağ satırı aynı sırayı izler: poşe 4,7, haşlanmış 5,3, çırpılmış 5,5, omlet 5,9 ve sahanda 7,4 gram. Sahanda kaydın haşlanmıştan 20,5 kalori fazlası, yağ satırındaki 2,1 gramlık farkla aynı yöndedir.

Kayıtlar tarifi vermez: tavaya ne kadar yağ döküldüğü bu satırlarda yazılı değil. Bu yüzden "sahanda yumurta şu kadar yağ içerir" biçiminde bir sayı burada verilmiyor.

Tavaya dökülen yağın kendi ölçüsü

Eklenen yağ ayrıca sayılabilir. Rehberin ölçüleriyle (Ek 2.1.11, PDF s. 296 ve Ek 2.3.3, PDF s. 316) ve TürKomp kayıtlarıyla: silme bir tatlı kaşığı tereyağı (5 gram) 37,7, silme bir yemek kaşığı tereyağı (rehberde 8-9 gram; porsiyon kaydı 9 gramı esas alır) 67,8, dolu bir tatlı kaşığı tereyağı (15 gram) 113,0 kalori; bir tatlı kaşığı zeytinyağı (5 gram) 45 kalori.

Yani tavaya giren tek bir dolu kaşık tereyağı, yumurtanın kendisinden fazla kalori getirebilir: 113,0'e karşı 77,5. Tavada kalan yağın ne kadarının yumurtaya geçtiği için Besin Kütüphanesi'nde bir kayıt yok; o pay burada hesaplanmıyor.

Bu sayfadaki kompozisyon değerleri USDA FoodData Central'dan, yağ kayıtları TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan, porsiyon tanımları ve çapraz doğrulama rakamları Türkiye Beslenme Rehberi'nin Ek 2.1.3 (PDF s. 288) tablosundan (et-tavuk-balık-yumurta-baklagil porsiyon ölçüleri) alınmıştır. Değerler temsilîdir.