Bir yemek kaşığı bal kaç kalori?

Bir yemek kaşığı bal 15 gramdır ve yaklaşık 48,8 kalori taşır. Rehber şekerde dolu bir yemek kaşığını 20 gram sayar (TÜBER 2022, Ek 2.1.11, PDF s. 296); o kaşık 80 kalori eder. İki ölçü aynı ağırlıkta değildir, gram başına kıyas ise şöyledir: bal 3,25, beyaz şeker 4 kalori.

Bir yemek kaşığı bal kaç gram?

Türkiye Beslenme Rehberi bir yemek kaşığı balı 15 gram olarak tanımlar (TÜBER 2022, Ek 2.1.11). TürKomp'un bal kaydı 100 gramda 325 kalori verdiğine göre bu miktar 48,8 kaloriye denk gelir.

Yemek kaşığının gramı üründen ürüne değişir ve Besin Kütüphanesi'ndeki porsiyon kayıtları bunu gösteriyor: akçaağaç şurubunda bir yemek kaşığı 20 gram, badem ezmesinde 16, humusta 15, sıvı yağda 14, keten tohumunda 10 gramdır. Balın 15 gramlık ölçüsü bu aralığın ortasında durur.

Kaşığın nasıl doldurulduğu rakamı doğrudan değiştirir. Tepeleme bir kaşık bal kolaylıkla 20 grama çıkar ve o zaman 65 kalori eder; kavanozdan doğrudan sürülen bal ise hiç ölçülmez. Kaşığı bir kez tartmak, her seferinde tahmin etmekten daha iyi sonuç verir.

Hangi bal kaydı?

Besin Kütüphanesi'nde balın iki kaydı var ve ikisi de TürKomp'tan geliyor: bal kaydı 100 gramda 325, çam balı kaydı 327 kalori verir. Bir yemek kaşığında bu 48,8'e karşı 49,1 kalori eder — aradaki fark pratikte yoktur.

İki kayıt da adını künyesinden alır: ilki çiçek balı, ikincisi çam balıdır. Süzme ya da petek bal gibi bir sunum ayrımı kayıtlarda tutulmamış; bu yüzden bu sayfada o ürünler için ayrı bir sayı verilmiyor.

İki kaydın karbonhidratı da birbirine yakındır: 100 gramda 81,23 ve 81,73 gram. Protein 0,13 gramda, yağ sıfırda kalır. Yani bal pratikte saf karbonhidrattır ve kalorisinin tamamı buradan gelir.

Şekerle yan yana

Rehberin kendi ölçüleriyle: bir yemek kaşığı bal 15 gram ve 48,8 kalori, dolu bir yemek kaşığı şeker 20 gram ve 80 kalori (Ek 2.1.11). Aynı 15 gram üzerinden karşılaştırılırsa bal 48,8, esmer şeker 59,9, pudra şekeri 60 ve beyaz şeker 60 kalori taşır.

Fark karbonhidrat satırında okunur: şeker kayıtlarının karbonhidratı 100 gramda 99,92 gram, balınki 81,23 gramdır. Kalan ağırlığı ayrıştıran bir satır Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtlarda yok.

Pratik sonuç şudur: aynı gramda bal şekerden yalnız yüzde 19 hafiftir (3,25'e karşı 4 kalori). Kaşık sayısını değiştirmek, kaşığın içindekini değiştirmekten daha büyük bir fark yaratır.

Reçel ve pekmez aynı kalem mi?

Değil, ve rehber üçüne üç ayrı ölçü verir (Ek 2.1.11): bal ve reçelde bir yemek kaşığı 15 gram, pekmezde 17-18 gram. Kendi ölçüleriyle bir kaşık kayısı reçeli 39,8, vişne reçeli 41,4, üzüm pekmezi 41,3-43,7, gül reçeli 47,4 ve bal 48,8 kalori taşır.

Reçeller kaşık başına baldan hafiftir; pekmezlerde sonuç kaşığın ağırlığına bağlıdır: rehberin 17-18 gramlık pekmez kaşığıyla (TÜBER 2022, Ek 2.1.11, PDF s. 296) dut pekmezi 46,2-49, Karnavas dut pekmezi 46,4-49,1 ve Zile pekmezi 48,6-51,5 kalori eder — 17 gramda üçü de balın 48,8 kalorisinin altında, 18 gramda üçü de üzerindedir. Karbonhidrat satırı bu sıralamayı açıklar: reçellerde 63-78, pekmezlerde 59-70, balda 81,23 gram; kaşık ölçüsü ise pekmezde daha büyüktür.

Lif tarafında pekmezler küçük bir katkı verir — dut pekmezi 100 gramda 3,04, incir pekmezi 2,23 gram — balda ise lif sıfırdır. Bu, pekmezi bir lif kaynağı yapmaz; kaşık başına 0,5 gramın altında kalır.

Şeker dökümü için neden sayı verilmiyor?

Balın glukoz ve fruktoz dağılımı sık sorulan bir satırdır. Ama Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtlar karbonhidratı tek satırda verir; şeker türlerine bölmez ve ayrı bir şeker sütunu taşımaz.

Kaynağı gösterilemeyen sayı bu sitede yazılmaz; bu yüzden burada balın glukoz-fruktoz oranı için bir rakam verilmiyor. Kayıtlardan okunabilen tek şey toplam karbonhidrattır: bir yemek kaşığı bal 12,2 gram karbonhidrat getirir.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan ve USDA FoodData Central'dan, porsiyon tanımları Türkiye Beslenme Rehberi'nden alınmıştır. Hangi sayının hangi kayıttan geldiği metinde tek tek söylenmiştir. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.