Bir dilim baklava kaç kalori?

Bir dilim baklavanın kalorisi tamamen dilimin ağırlığına bağlıdır. Rehber üç dilim baklavayı 75-120 gram sayar, yani tek dilimi 25-40 gram. Besin Kütüphanesi'ndeki üç baklava kaydına göre 25 gramlık ince bir dilim 105,5 ile 112,8 kalori, 40 gramlık iri bir dilim 168,8 ile 180,4 kalori taşır. Cevizli ile fıstıklı arasındaki fark, dilim ağırlığının yanında küçük kalır.

Bir dilim kaç gram?

Rehber baklavayı isteğe bağlı besinler tablosunda ölçer: "Baklava, 3 adet / 75-120 g" (Ek 2.1.11, PDF s. 296). Besin Kütüphanesi'ndeki porsiyon satırı da üç dilimi 120 gram sayar. Tek dilim buradan 25 ile 40 gram arasına düşer; tepsinin kesimi bu aralığın neresine denk geldiğini belirler.

Hesap gramdan yürür, dilimden değil. TürKomp'un cevizli baklava kaydı 100 gramda 451 kalori verdiğine göre 25 gram 112,8, 30 gram 135,3 ve 40 gram 180,4 kaloriye denk gelir. Yani aynı tepsiden iki farklı kesimle alınan iki dilim arasında 67,6 kalori fark oluşabilir.

Pratik sonuç şudur: baklavada sayıyı belirleyen tarif değil, bıçaktır. Tabağa konan dilim sayısı da toplamı doğrudan katlar: rehberin üç dilimlik ölçüsü ince kesimde 75 gram ve 338,3 kalori, iri kesimde 120 gram ve 541,2 kalori eder.

Üç baklava kaydı ve aradaki fark

Besin Kütüphanesi'nde baklavanın üç ayrı kaydı var, üçü de TürKomp'tan geliyor: cevizli baklava 100 gramda 451, Antep baklavası 432 ve fıstıklı baklava 422 kalori verir. 30 gramlık bir dilimde bu 135,3, 129,6 ve 126,6 kalori eder.

Üçünün arasındaki en büyük fark bir dilimde 8,7 kaloridir. Yani "cevizlisi mi fıstıklısı mı daha hafif" sorusunun pratik cevabı, ikisinin de dilim ağırlığı kadar önemli olmadığıdır.

İki fıstıklı kayıt kendi aralarında da ayrışır: fıstıklı baklava 422, Antep baklavası 432 kalori verir ve lifleri 10,59'a karşı 6,63 gramdır. İki kayıt aynı adı taşıyan iki ayrı ürünü ölçer; kaynaklarda aradaki farkın sebebini ölçen bir satır yok. İki sayı da doğrudur, ortalamaları alınmaz.

Dilimin tam dökümü

30 gramlık cevizli baklava dilimi 16,4 gram karbonhidrat, 6,8 gram yağ, 1,9 gram lif ve 1,2 gram protein taşır. Yani dilimin ağırlığının yarısından fazlası karbonhidrat, beşte biri yağdır.

Yağ satırı baklavanın kalorisinin büyük bölümünü tutar. Yağ gram başına 9 kalori taşır; dilimdeki 6,8 gram yağ tek başına 61 kalori eder, yani dilimin kalorisinin yarısına yakını.

Lif tarafında fıstıklı baklava öne çıkar: 30 gramda 3,2 gram lif verir, cevizlinin 1,9 gramının üzerinde. Bu, baklavayı lif kaynağı yapmaz — yanında gelen 126,6 kalori yerinde durur.

Başka tatlılarla yan yana

Aynı 30 gramlık porsiyonda lokum 107,7, Antep baklavası 129,6, cevizli baklava 135,3, tahin helvası 159,9 ve sütlü çikolata 166,2 kalori taşır. Baklava bu sıranın ortasındadır. Besin Kütüphanesi'ndeki üç şerbetli tatlı kaydı da baklavadır ve 100 gramda en ağırı cevizli baklavadır (451 kalori).

Sütlü tatlılarla kıyas farkı açar: TürKomp'un sütlaç kaydı 100 gramda 148, cevizli baklava kaydı 451 kalori verir — yani gram başına üç katından fazlası. Besin Kütüphanesi'nde sütlaç kabının ağırlığı için bir ölçü yok; kâsenin kaç gram geldiği tartılmadan iki tatlının porsiyonları karşılaştırılmıyor.

Şerbet için neden ayrı sayı verilmiyor?

Baklavanın kalorisi çoğu zaman şerbetle açıklanır. Ama Besin Kütüphanesi'nde şerbetin ayrı bir kaydı yok; kayıtlar baklavayı bütün hâlde, şerbetiyle birlikte ölçer. Bu yüzden burada "şerbetin payı şu kadar" biçiminde bir sayı verilmiyor.

Ölçek vermek gerekirse şeker kayıtlarına bakılabilir: TürKomp'un beyaz şeker kaydı 100 gramda 400 kalori verir. Baklavanın 100 gramdaki 451 kalorisi, aynı ağırlıkta saf şekerin üzerindedir — çünkü şerbetin yanında bir de yağ vardır. Kuru baklava için Besin Kütüphanesi'nde ayrı bir kayıt bulunmuyor.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan, porsiyon tanımları Türkiye Beslenme Rehberi'nin Ek 2.1.11 (PDF s. 296) tablosundan (isteğe bağlı besinler servis ölçüsü) alınmıştır. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.