Bir top dondurma kaç kalori?

Türkiye Beslenme Rehberi Maraş dondurmasında iki topu 80-90 gram sayar; tek top buradan 40-45 grama düşer ve TürKomp'un Maraş dondurması kaydına göre yaklaşık 70,4 ile 79,2 kalori taşır. Kepçe rehberin topundan büyükse sayı gramla birlikte büyür.

Bir top kaç gram?

Rehber dondurmayı isteğe bağlı besinler tablosunda sayar ve Maraş dondurması için servis ölçüsünü "2 top / 80-90 g", kesme Maraş dondurması için "2 dilim / 100 g" olarak verir (Ek 2.1.11, PDF s. 296). Tek top buradan 40-45 grama denk gelir; Besin Kütüphanesi'ndeki porsiyon satırı iki topu 90 gram sayar.

Aynı tablo çubuk, külah, kupa ve sandviç dondurmaları mililitreyle ölçer: mini çubuk 60-70 mL'den büyük külah 160 mL'ye kadar. Bu ölçüler burada kaloriye çevrilmiyor. Ölçüyü veren uluslararası kaynak USDA FoodData Central'dır ve orada dondurma için tek bir gram karşılığı yok: adı "Ice creams" ile başlayan 27 kalemin 24'ünde yarım kupa satırı var, o satırlar 66 ile 107 gram arasında değişiyor, tek tam kupa satırı ise 148 gram. Yani yalnız yarım kupanın kendi içinde 1,6 katlık bir yayılım var — dondurmanın hacmi içine alınan havaya bağlıdır. Üstelik o kalemlerin hiçbiri Maraş dondurması değil.

Hesap gramdan yürür. Maraş dondurması kaydı 100 gramda 176 kalori verdiğine göre tek top (40-45 gram) 70,4 ile 79,2, rehberin iki topu (80-90 gram) 140,8 ile 158,4 kalori eder. Kesme Maraş dondurmasının iki dilimi (100 gram) 176 kaloridir.

Pratik sonuç şudur: kâsedeki top sayısı toplamı doğrudan katlar. Rehberin topundan ağır bir top da gramdan hesaplanır — her 10 gram Maraş dondurması 17,6 kalori.

Üç dondurma kaydı

Besin Kütüphanesi'nde dondurmanın üç kaydı var, üçü de TürKomp'tan geliyor: sütlü buz 100 gramda 144, Maraş dondurması 176 ve yanıksı dondurma 187 kalori verir. Rehberin Maraş dondurması için verdiği 45 gramlık top ölçüsüyle bu 64,8, 79,2 ve 84,2 kalori eder.

"Sade sütlü dondurma" diye adlandırılmış bir kayıt Besin Kütüphanesi'nde yok; en yakın kalem vanilya aromalı sütlü buzdur ve üçünün en hafifidir. Bu yüzden bu sayfada sade sütlü dondurma için ayrı bir sayı verilmiyor.

Üç kaydın arasındaki en büyük fark 100 gramda 43 kaloridir. 45 gramlık bir topta bu 19,4 kaloriye iner; dondurma seçimini kaloriye göre yapmak, porsiyonu küçültmenin yanında küçük bir kazanç sağlar.

Maraş dondurmasının şaşırtan satırı

Dondurma çoğu zaman yağlı bir tatlı sayılır. Maraş dondurması kaydı bunu doğrulamıyor: 100 gramda yalnız 3,26 gram yağ taşır. Karşılaştırma için, TürKomp'un tam yağlı yoğurt kaydı aynı ağırlıkta 3,8 gram yağ verir.

Kalorinin büyük kısmı karbonhidrattan gelir: aynı 100 gramda 31,79 gram. Yani Maraş dondurmasını ağırlaştıran şey kreması değil şekeridir. Yanıksı dondurma kaydında da tablo benzerdir — 3,14 gram yağ, 35,84 gram karbonhidrat.

Protein tarafı bir tatlı için düşük sayılmaz: 45 gramlık top 2,2 gram protein taşır. Üç kaydın hiçbirinde lif satırı tutulmamış; bu yüzden burada dondurmanın lifi için bir sayı verilmiyor.

Külah, kupa ve üstüne konanlar

Külahın ağırlığı için Besin Kütüphanesi'nde bir kayıt yok; bu yüzden burada külahın kaç kalori eklediğine dair bir sayı verilmiyor.

Üstüne konanlar ise hızla büyür ve kayıtları var. Bir yemek kaşığı bal 48,8, 30 gramlık bir avuç ceviz 203,7 kalori ekler. Yani iki topluk bir kâseye serpilen tek bir avuç ceviz, rehberin iki topluk dondurmasından (140,8-158,4 kalori) fazla kalori getirir.

Başka tatlılarla yan yana

Aynı 50 gramda sütlaç 74, muhallebi 75,5, kazandibi 86, Maraş dondurması 88 ve cevizli baklava 225,5 kalori taşır. Dondurma bu sıranın ortasındadır ve şerbetli tatlının çok gerisinde kalır.

Kıyas gramdan yapılır. Besin Kütüphanesi'nde dondurmanın ve tatlıların hacim kaydı yok; bu yüzden aynı büyüklükte görünen iki porsiyonun kaç gram ettiği burada söylenmiyor.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan, porsiyon tanımları Türkiye Beslenme Rehberi'nin Ek 2.1.11 (PDF s. 296) tablosundan (isteğe bağlı besinler servis ölçüsü), dondurma ölçülerinin yayılımı USDA FoodData Central'ın porsiyon satırlarından alınmıştır. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.