Türkiye Beslenme Rehberi karidesi deniz ürünleri satırında sayar ve porsiyonu 100 gram olarak tanımlar. Haşlanmış karides kaydında bu miktar 119 kalori ve 22,8 gram protein verir.
Porsiyon nasıl tarif ediliyor?
Rehberin satırı iki türlü ölçü verir: "Karides ve diğer deniz ürünleri pişmiş — 12-15 adet küçük veya 100 g" (Ek 2.1.3, PDF s. 288). Adet sayısı karidesin boyuna göre değişir, bu yüzden sayfadaki hesap gramdan yürütülmüştür. Ölçünün pişmiş hâl için verildiğine dikkat etmek gerekir; çiğ karidese uygulanan bir gram satırı Besin Kütüphanesi'nde yok. Kabuğun payı da ölçünün dışındadır: besin kayıtları yenilebilir kısmı ölçer ve Besin Kütüphanesi'nde karidesin kabuklu ağırlığını ya da adet başına iç ağırlığını veren bir kayıt bulunmuyor.
Çiğ ve haşlanmış arasındaki fark
TürKomp'un çiğ karides kaydı 100 gramda 78 kalori verir; haşlanmış kayıt 119. İki kayıt ayrı veri tabanlarından gelir ve su oranları ayrıdır; aradaki 41 kalori bu yüzden doğrudan bir pişirme etkisi diye okunmaz. Protein de aynı yönde yükselir, 18,08 gramdan 22,78 grama.
Öteki kabuklular ne veriyor?
Aynı 100 gramda haşlanmış midye 172, ahtapot 164, deniz tarağı 148, çiğ kalamar 92 kalori verir. Karides bu beşlinin içinde sondan ikinci sıradadır. Besin Kütüphanesi'nin iki porsiyon listesinde yalnız karides, midye ve deniz tarağının 100 gramlık ölçü satırı var; ahtapot ve kalamar için porsiyon kaydı yok, bu yüzden onlara porsiyon başına sayı verilmiyor.
Yağ satırı neden bu kadar düşük?
Haşlanmış karidesin 100 gramında 1,7 gram yağ var; aynı ağırlıkta ızgara uskumru 17,8 gram taşır. Fark ürünün türünden gelir, pişirme biçiminden değil: iki kayıt da yağ eklenmeden pişirilmiş hâli ölçer. Tavaya ya da sosa eklenen yağ bu satırların hiçbirine dahil değildir.
İki veri tabanı ne diyor?
Haşlanmış karidesin 119 kalorisi USDA FoodData Central kaydından gelir. TürKomp'un çiğ karides kaydı ile USDA'nın çiğ karides kaydı aynı hâlde karşılaştırıldığında fark %9 çıkar — iki veri tabanı aynı büyüklüğü gösteriyor. Pişmiş ile çiğ doğrudan karşılaştırılmaz; su oranları ayrıdır.
Bu sayfadaki değerler USDA FoodData Central ve TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı kayıtlarından, porsiyon ölçüsü Türkiye Beslenme Rehberi'nden (Ek 2.1.3, PDF s. 288) alınmıştır. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.