İçeriğe atla
BESLENME REHBERİ

Besinle almak ile takviye arasındaki fark: rehberler ne diyor?

Vitamin ve mineralleri besinden almak ile takviyeden almak rehberlerde aynı yerde durmaz. Rehberler takviyeyi nerede anar, karar kime bırakılır?

Vitamin ve mineraller hem besinden hem takviyeden gelebilir, ama rehberler ikisini aynı yere koymaz. NHS vitamin ve mineralleri yediğin besinlerden almanın en iyisi olduğunu yazar; Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu da vitamin takviyelerinin iyi bir beslenmenin yerine konmaması gerektiğini, çünkü hiçbir takviyenin sağlıklı besinlerin bütün yararlarını taşımadığını söyler.

Aşağıda rehberlerin takviyeyi hangi durumlarda andığını ve kararın kime bırakıldığını topladık. Bu sayfa ürün ya da doz önermez.

Besin neden önce gelir

Bir besin tek bir ögeyi değil bir arada birçok ögeyi taşır. Türkiye Beslenme Rehberi örneğin sebze ve meyvelerin folat, beta-karoten, C vitamini, potasyum, demir, magnezyum ve posa taşıdığını yazar; tek bir tablet bu bileşimi tabaktaki hâliyle vermez.

Rehberler takviyeyi nerede anar

Takviye rehberlerde belirli durumların başlığında geçer. NHS vegan beslenmede B12, D vitamini, iyot, selenyum ve kalsiyum gibi besinle alınması güç ögeler için zenginleştirilmiş besinleri ya da takviyeyi düşünmeyi önerir. Gebelik sayfasında da folik asidi besinlerin yanında ayrıca ele alır. Türkiye Beslenme Rehberi ileri yaş bölümünde derideki D vitamini sentezinin azalması nedeniyle takviyeye ihtiyaç duyulabileceğini, ama gereksinimin karşılanmasında D vitamini ile zenginleştirilmiş besinlerin tercih edilmesini yazar.

Karar kimde

Rehber ileri yaş bölümünde diyetisyen değerlendirmesi ve biyokimyasal bulgular olmadan besin desteği kullanılmamasını, mutlaka hekim önerisi alınmasını, özellikle ilaç kullanılıyorsa bunun gerektiğini yazar. Harvard da önerilen miktarın kat kat üstündeki takviyelerin haklı görünmediğini, kimi zaman zararlı olabildiğini belirtir.

Rehber tolere edilebilir üst düzey alım miktarını hesaplarken besinden, zenginleştirilmiş besinden ve takviyeden gelen miktarı birlikte sayar. Yani takviye tabağın üstüne eklenir; bu yüzden zenginleştirilmiş ürün ve takviye birlikte kullanılıyorsa bunu doktoruna ya da diyetisyenine söyle.

Bu sayfadaki bilgiler Türkiye Beslenme Rehberi'nden (TÜBER 2022, T.C. Sağlık Bakanlığı; PDF s. 47, 183, 248), NHS'in "The vegan diet" ile "Have a healthy diet in pregnancy" sayfalarından ve Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'nun "Nutrition and Immunity" sayfasından alınmıştır.

Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez. Kişiye özel beslenme planı yalnızca yetkili bir diyetisyen tarafından hazırlanır. Gebelik, kronik hastalık, düzenli ilaç kullanımı, çocuk beslenmesi veya klinik bir durum varsa plana başlamadan önce hekim ve diyetisyen kontrolü zorunludur.

Bilimsel Kaynaklar →