İçeriğe atla
BESLENME REHBERİ

Balık hangi besin ögelerini taşır?

Yağlı balık, beyaz balık ve kabuklu deniz ürünleri tabağa aynı ögeleri getirmez. Hangisinin ne taşıdığını ve pişirme yönteminin neyi değiştirdiğini rehberlerin yazdığıyla derledik.

Türkiye Beslenme Rehberi balık ve deniz ürünlerini protein, omega-3 yağ asitleri, B vitaminleri, A ve D vitaminleri, iyot ve selenyumun iyi kaynakları olarak sayar. NHS de farklı balık ve kabuklu deniz ürünü türlerinin farklı besin ögeleri sağladığını yazar.

Protein aynı, yağ farklı

Rehbere göre protein miktarı açısından balık türleri büyük farklılık göstermez, ama yağ miktarları farklıdır. Bu yüzden balığın enerji değeri yağ miktarına göre değişir ve yağlı balıkların enerji değeri yağsız balıklara göre daha yüksektir.

Rehber balıkların genellikle aynı miktardaki kırmızı ve beyaz etten daha az enerji, doymuş yağ ve kolesterol içerdiğini de yazar. NHS morina, mezgit ve kömür balığı gibi beyaz balıkları az yağlı olarak tanımlar.

Yağlı balık

NHS somon, sardalya, ringa, alabalık ve uskumruyu yağlı balık olarak sayar ve bunların uzun zincirli omega-3 yağ asitlerinden zengin ve iyi bir D vitamini kaynağı olduğunu yazar. Kuruma göre taze ve konserve ton balığı yağlı balık sayılmaz.

Rehber de yağlı balıkların n-3 yağ asitleri, protein, iyot, selenyum, taurin ve D vitamini içerdiğini yazar ve omega-3'ten zengin balıklar olarak somon, alabalık, uskumru ve palamudu anar.

Kılçığıyla yenen balık

NHS kılçığı yenebilen konserve sardalya, pilchard ve konserve somonu kalsiyum ve fosfor kaynağı olarak anar. Rehberin mineral tablosu da küçük kılçıklı deniz balıklarını flor kaynakları arasında sayar.

Kabuklu deniz ürünleri

NHS karides, midye, deniz tarağı ve kalamarı az yağlı ve selenyum, çinko, iyot ve bakır kaynağı olarak tanımlar. Midye, istiridye, kalamar ve yengeç gibi bazı türler omega-3 de taşır, ama yağlı balık kadar değil.

Rehber iyot ve selenyum gibi balıkta ve deniz ürünlerinde bol bulunan minerallerin diğer besinlerin çoğunda çok az miktarda bulunduğunu yazar.

Pişirme ve güvenlik

NHS buharda, fırında ya da ızgarada pişen balığı kızartılmış balığa göre daha sağlıklı bir seçim olarak anar ve kızartmanın yağ içeriğini artırabildiğini yazar. Rehber de kızartılmamış ve güvenli balıkların tüketilmesini önerir.

Rehber bazı bölgelerdeki balıklarda metil cıva gibi çevre kirleticilerinin bulunabileceğini ve küçük çocuklar, gebe ve emziren kadınlar için tüketimin sınırlandırılmasının önemli olduğunu belirtir. Gebeysen ya da emziriyorsan tür ve miktar seçimini doktorunla ya da diyetisyeninle konuş.

Bu sayfadaki bilgiler Türkiye Beslenme Rehberi'nden (TÜBER 2022, T.C. Sağlık Bakanlığı; PDF s. 39, 45, 99-100) ve NHS'in "Fish and shellfish" sayfasından alınmıştır.

Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez. Kişiye özel beslenme planı yalnızca yetkili bir diyetisyen tarafından hazırlanır. Gebelik, kronik hastalık, düzenli ilaç kullanımı, çocuk beslenmesi veya klinik bir durum varsa plana başlamadan önce hekim ve diyetisyen kontrolü zorunludur.

Bilimsel Kaynaklar →