Bir dilim karpuz kaç kalori?

Bir dilim karpuzun kalorisi tamamen dilimin ağırlığına bağlıdır: ince bir 50 gramlık dilim yaklaşık 15 kalori, 150 gramlık bir standart porsiyon ise 45 kalori taşır. Karpuz, Besin Kütüphanesi'ndeki meyve kayıtlarının en hafif ucunda durur.

Bir dilim kaç gram sayılıyor?

Türkiye Beslenme Rehberi karpuzda 9 × 6 × 2 santimetrelik üçgen dilimlerden üçünü bir standart porsiyon sayar (TÜBER 2022, Ek 2.1.9, PDF s. 294); yani tanımlı bir dilim 50 gramdır. Ama mutfakta kesilen dilim bu ölçüye uymak zorunda değildir; bu yüzden buradaki hesap dilimden değil gramdan yürür.

TürKomp'un karpuz kaydı 100 gram yenilebilir kısımda 30 kalori verir. Her dilim doğrudan buradan hesaplanır: 50 gram 15, 100 gram 30, 200 gram 60, 300 gram 90 kalori eder. Karpuzda rakamı büyüten şey meyvenin kendisi değil, kesilen parçanın büyüklüğüdür.

Türkiye Beslenme Rehberi meyvede bir standart porsiyonu 150 gram olarak tanımlar (TÜBER 2022, Ek 2.1.9); karpuzda bu 45 kalori eder. Rehber aynı porsiyonu üçgen dilimlerin yanında kibrit kutusu büyüklüğünde 4-5 dilim ya da 3 parmak genişliği ve uzunluğunda 2 dilim olarak da verir (Ek 2.1.9).

Porsiyonun tam dökümü

150 gramlık karpuz 10,2 gram karbonhidrat, 0,8 gram lif, 0,2 gram protein ve 0,2 gram yağ taşır. Protein ve yağ satırları pratikte sıfırdır; karpuzun tabaktaki tüm ağırlığı karbonhidrat satırındadır.

Lif tarafı zayıftır. Türkiye Beslenme Rehberi yetişkinler için günde en az 25 gram lif öneriyor (PDF s. 100, basılı s. 76); bir porsiyon karpuz bunun otuzda birini bile karşılamaz. Karşılaştırma için: aynı porsiyonda çilek 3, armut 5,2 ve nar 15,3 gram lif verir.

Kayıtlardan okunabilen şudur: 100 gram karpuzun protein, karbonhidrat, yağ ve lif satırlarının toplamı 7,6 gram tutar. Geri kalan ağırlığı ayrıştıran bir satır Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtlarda yok; bu yüzden burada karpuzun yüzde kaçının su olduğuna dair bir sayı verilmiyor.

Kavunla yan yana

İkisi de aynı aileden gelir ve kayıtları birbirine çok yakındır. 100 gramda karpuz 30, Kırkağaç kavunu 31 kalori verir; 150 gramlık porsiyonda bu 45'e karşı 46,5 kalori eder. Aradaki bir buçuk kalorilik fark hiçbir tabakta anlam taşımaz.

Lifte kavun bir miktar öndedir: aynı porsiyonda 1 grama karşı karpuzun 0,8 gramı. Bu da iki meyve arasında seçim yapmayı gerektirecek bir aralık değildir. İkisi de lif için değil, hafiflik için tabağa girer.

Meyve tabağının neresinde duruyor?

Aynı 150 gramda karpuz 45, çilek 48, greyfurt 57, elma 87, renkli üzüm 102 ve muz 118,5 kalori taşır. Karpuz bu sıranın en altına yakındır; Besin Kütüphanesi'nde 100 gram üzerinden ondan daha hafif olan yalnız iki kayıt var — ışkın (ravent) 21 ve taze kayısı 28 kalori.

Ama düşük yoğunluk, miktarın önemsiz olduğu anlamına gelmez: 1 kilogram karpuz 300 kalori eder, yani üç porsiyon Gala elmasından (261) fazla. Karpuzda sayıyı büyüten şey meyvenin kendisi değil, kesilen miktardır.

Kabuk terazide ne yapıyor?

TürKomp kaydı yenilebilir kısım içindir, yani kabuk ayrıldıktan sonra kalan kırmızı et için. Kabuklu tartılan bir dilim, yenmeyecek bir ağırlığı da sayar ve hesabı yukarı kaydırır.

Besin Kütüphanesi'nde karpuzun kabuk payı için bir randıman kaydı yok; bu yüzden "kabuklu şu kadar gram dilim, yenen kısmı bu kadar eder" biçiminde bir sayı verilmiyor. Ölçü daima kabuk kesildikten sonra alınır.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan, porsiyon tanımları Türkiye Beslenme Rehberi'nden alınmıştır. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.