Bir bardak süt kaç kalori?

200 mililitrelik bir bardak yarım yağlı süt 95,6 kalori, aynı bardak tam yağlı süt 124 kalori taşır. Aradaki 28,5 kalorilik farkın tamamına yakını yağ satırından gelir; protein iki bardakta da neredeyse aynıdır.

Bardak kaç mililitre, kaç gram?

Bir su bardağı 200 mililitredir. Besin Kütüphanesi'ndeki süt kayıtları ise 100 gram üzerinden ölçülmüştür; iki ölçü aynı cinsten değildir. Gram karşılığı türetilmiyor, kaynaktan okunuyor: USDA'nın tam yağlı süt kaydında (172217) "cup" ölçüsü 244 gram verir ve rehberin kupası 240 mililitredir (TÜBER 2022, Ek 2.1.1, PDF s. 286). Buradan 240 mililitre 244, 200 mililitre 203,3 gram eder.

TürKomp'un UHT yarım yağlı süt kaydı 100 gramda 47 kalori verdiğine göre 200 mililitre 95,6 kaloriye denk gelir; pastörize tam yağlı süt kaydı 61 kalori verdiğine göre aynı bardak 124 kalori eder.

Kupa ölçüsü daha büyüktür: 240 mililitrelik bir kupa yarım yağlıda 114,7, tam yağlıda 148,8 kalori taşır. Kesin olan tek değer kayıtların kendisidir — 100 gram başına 47 ve 61 kalori.

Yağ oranı rakamı nerede oynatıyor?

Besin Kütüphanesi'nde sütün dört kaydı var ve dördü de aynı ailedendir. 100 gram üzerinden yağsız UHT süt 34, laktozsuz süt 45, yarım yağlı UHT süt 47 ve pastörize tam yağlı süt 61 kalori verir. 200 mililitrelik bardakta bu 69,1, 91,5, 95,6 ve 124 kalori eder.

Aralığı açan tek satır yağdır: aynı 100 gramda yağsız sütte 0,11, yarım yağlıda 1,52, tam yağlıda 3,04 gram. Yani tam yağlı sütün yağı yarım yağlının iki katıdır ve bardak başına 28,5 kalorilik farkın kaynağı budur. Yağsız sütle tam yağlı süt arasındaki mesafe ise 54,9 kaloriye çıkar.

Protein tarafında ise dört kayıt birbirine yakındır: 100 gramda 2,55 ile 3,32 gram arasında sıkışır (laktozsuz süt 2,55, yağsız 2,81, yarım yağlı 2,93, tam yağlı 3,32). Sütü yağsıza çevirmek proteinden kayda değer bir şey götürmez; götürdüğü şey yağ ve onunla gelen kaloridir.

Bardağın tam dökümü

200 mililitrelik yarım yağlı süt 6 gram protein, 3,1 gram yağ ve 11 gram karbonhidrat taşır. Aynı bardak tam yağlı sütte 6,8 gram protein, 6,2 gram yağ ve 10,3 gram karbonhidrat verir.

Protein satırı bir bardak içecek için yüksektir. 200 mililitre tam yağlı süt, 25 gramlık iki dilim tam buğday ekmeğinden (5,4 gram) ve 30 gramlık bir avuç kavrulmuş bademden (6,2 gram) daha fazla protein getirir: 6,8 gram.

Süt ürünleri yan yana

Aynı 200 mililitrelik bardak üzerinden yarım yağlı süt 95,6, kefir 117,5 ve tam yağlı süt 124 kalori taşır; kefirin gram karşılığı da kendi USDA kaydından (170904, "cup" 243 gram) okunmuştur. Tam yağlı ayran bu sıraya doğrudan girmiyor: USDA'da ayranın kaydı yok, yani bardağının gram karşılığı kaynaktan okunamıyor. Ayran için 1 mililitreyi 1 gram sayan kabulle 74 kalori çıkar ve bu sayı ötekilerle aynı temelde durmaz.

Protein sütununda sıra korunur: aynı bardakta yarım yağlı süt 6, kefir 6,7 ve tam yağlı süt 6,8 gram verir. Ayran seyreltilmiş bir üründür ve seyreltme kaloriyi düşürürken proteini de düşürür.

Yoğurt ve peynir aynı ölçüye girmez çünkü bardakla ölçülmezler. Yine de ölçek vermek gerekirse: 100 gram tam yağlı yoğurt 69, 100 gram tam yağlı beyaz peynir 309 kalori taşır. Süt grubunun içinde asıl büyük sıçrama peynirdedir.

Laktozsuz süt ayrı bir kalem mi?

Kalori tarafında neredeyse değil. TürKomp'un laktozsuz süt kaydı 100 gramda 45 kalori verir; yarım yağlı sütten 2 kalori düşüktür ve 200 mililitrelik bardakta aradaki fark 4,1 kaloridir.

Kayıtta laktozun ayrı bir satırı yok; Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtlar karbonhidratı tek satırda verir, şeker türlerine bölmez. Bu yüzden burada laktozsuz sütün laktoz miktarı için bir sayı verilmiyor. Laktozsuz süt bir kalori kararı değil, bir sindirim kararıdır ve bu sayfanın kapsamı dışındadır.

Kalsiyum için neden sayı verilmiyor?

Sütün en çok anılan satırı kalsiyumdur. Ama Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtlar yalnız enerji, protein, karbonhidrat, yağ ve lif satırlarını taşıyor; vitamin ve mineral dökümü kayıtlarda yok.

Kaynağı gösterilemeyen sayı bu sitede yazılmaz; bu yüzden burada bir bardak sütün kaç miligram kalsiyum getirdiğine dair bir rakam verilmiyor. Kayıt tamamlandığında bu satır sayısıyla birlikte döner.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan, porsiyon tanımları Türkiye Beslenme Rehberi'nden, bardağın gram karşılığı USDA FoodData Central'ın ölçü satırlarından alınmıştır. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.