Bir porsiyon kuzu pirzola kaç kalori?

Bir porsiyon ızgara kuzu pirzola pişmiş hâlde 80 gramdır ve yaklaşık 253 kalori taşır. Aynı porsiyon 20,2 gram protein ve 18,5 gram yağ verir; kalorinin üçte ikisi protein değil, yağ tarafından kurulur.

Bir porsiyon kaç gram, kaç pirzola?

Türkiye Beslenme Rehberi et ve tavukta bir standart porsiyonu pişmiş hâlde 80 gram olarak tanımlar (Ek 2.1.3, PDF s. 288); Besin Kütüphanesi'ndeki porsiyon kaydı da bu satırı taşır. USDA'nın ızgara kuzu pirzola kaydı 100 gramda 316 kalori verdiğine göre bu porsiyon 252,8 kaloriye denk gelir.

Pirzolanın kemikli satılması ölçüyü zorlaştırır: terazi kemiği de sayar, kayıt ise yenilebilir eti ölçer. Besin Kütüphanesi'nde kemiğin ağırlık payı için bir randıman kaydı yok, bu yüzden burada "kemikli şu kadar gram pirzola, eti bu kadar eder" biçiminde bir sayı verilmiyor.

Tabaktaki gerçek porsiyon çoğu zaman bir porsiyondan büyüktür. Pişmiş hâlde 120 gramlık üç küçük pirzola 379,2 kalori eder; yani bir buçuk porsiyon, 27,7 gram yağla birlikte.

Kalorinin üçte ikisi nereden geliyor?

80 gramlık porsiyon 18,5 gram yağ taşır. Yağ gram başına 9 kalori verdiğine göre bu tek başına 166 kalori eder — porsiyonun 252,8 kalorisinin yaklaşık üçte ikisi.

Protein tarafı ise 20,2 gramda kalır. Karşılaştırma açık: 80 gramlık ızgara tavuk göğsü 24,4 gram protein verirken yalnız 120,8 kalori taşır. Yani kuzu pirzola, daha az proteini iki katından fazla kaloriyle getirir.

Bu, kuzu pirzolayı "kaçınılacak" bir kalem yapmaz; porsiyonu sayılan bir kalem yapar. 80 gramlık sınır tam da bu yoğunluk yüzünden anlamlıdır.

Yağı ayırmak ne değiştirir?

Besin Kütüphanesi'nde yağı alınmış kuzu pirzola için ayrı bir kayıt yok; bu yüzden burada "yağı ayrılınca şu kadar kalori kalır" biçiminde bir sayı verilmiyor. Kullanılan kayıt, yağıyla birlikte ızgaralanmış pirzolayı ölçer.

Yönü gösteren bir kayıt yine de var: aynı hayvan grubundan olmayan ama yağsız bir kesim olan haşlanmış dana kuşbaşı 100 gramda 191 kalori ve 6,82 gram yağ verir. Yağlı bir kesimle yağsız bir kesim arasındaki mesafe, aynı ağırlıkta 125 kaloriye kadar çıkabiliyor.

Diğer etlerle yan yana

Aynı 80 gramlık pişmiş porsiyonda keçi eti 114,4, tavuk göğsü 120,8, derisiz tavuk but 139,2, dana kuşbaşı 152,8, hindi kıyma 162,4, dana kıyma 192, kuzu kıyma 226,4 ve kuzu pirzola 252,8 kalori taşır. Kuzu pirzola, Besin Kütüphanesi'ndeki sade ızgara ve fırın kesimlerinin en üstündedir. Döner ve kebap kayıtları aynı 80 gramda bunun üstüne çıkar: cağ kebabı 241,6, et döner 252,8 ve Bursa döneri 266,4 kalori.

Kuzu kıyma aynı hayvandan gelir ama porsiyon başına 26,4 kalori daha hafiftir; fark, pirzolanın üzerindeki yağ tabakasından gelir.

İşlenmiş kalemler gram başına çok daha ağırdır ama porsiyonları da küçüktür: rehber işlenmiş et ürünlerinin servis ölçüsünü 20-30 gram olarak verir (Ek 2.1.11, PDF s. 297). TürKomp'un kavurma kaydı 100 gramda 431 kalori taşır, 30 gramlık ölçüde 129,3; Kayseri sucuğu aynı 431 kaloriyle 20 gramlık ölçüde 86,2 kalori eder. Yani kuzu pirzola, tabağın en ağır kalemi olmak zorunda değildir ama porsiyonu da en büyüğüdür.

Yanına ne konursa ne olur?

Bir porsiyon pirzolanın 252,8 kalorisi, tabağın geri kalanıyla kolayca ikiye katlanır. Aynı tabağa konan 75 gramlık bir porsiyon haşlanmış makarna 118,5, 90 gramlık bir porsiyon pişmiş bulgur 74,7 ve 25 gramlık bir dilim beyaz ekmek 69 kalori ekler.

Sebze tarafı ise ölçeği değiştirmez: 150 gramlık bir porsiyon pişmiş ıspanak 34,5, aynı porsiyon haşlanmış kabak 30 kalori getirir. Tabağı ağırlaştıran şey yanındaki sebze değil, etin kendisi ve yanına giren tahıldır.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan ve USDA FoodData Central'dan, porsiyon tanımları Türkiye Beslenme Rehberi'nden alınmıştır. Hangi sayının hangi kayıttan geldiği metinde tek tek söylenmiştir. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.