Açılmış süt ve yoğurt nasıl saklanır?

Süt ve yoğurt, buzdolabının en sık açılan iki kalemidir ve ikisi de açıldıktan sonra etiketteki tarihin anlattığından farklı bir hayata başlar. Kalan sürenin uzunluğunu belirleyen iki şey vardır: kutunun dolapta nerede durduğu ve içine neyin girdiği.

Bu iki ürünü ayrı yapan ne?

Süt ve yoğurt aynı hammaddeden gelir ama farklı işlemlerden geçer. Yoğurt fermantasyon ürünüdür ve asitliği yüksektir; süt ise fermente edilmemiş hâliyle kutuya girer.

Isıl işlem tarafı da ayrışır. Pastörize süt ile UHT süt aynı rafta durmaz: UHT süt kapalıyken oda sıcaklığında bekleyebilirken, pastörize süt açılmadan önce de soğukta durur. Hangisinin hangisi olduğu etiketinde yazar.

Ortak nokta ise açıldıktan sonra başlar: ikisi de kapalı kapta, buzdolabında ve soğuğun en kararlı olduğu yerde durur. Açılmış UHT süt de artık oda sıcaklığına bırakılmaz.

Kutu dolapta nerede durmalı?

Yeri kapak rafı değildir. Kapak, dolabın her açılışında oda havasıyla en çok karşılaşan yerdir ve sıcaklığı gün içinde en çok salınan bölmedir; süt ve yoğurdun yeri iç raflardır.

İkinci nokta kapağın kendisidir. Karton kutuların ağzı her seferinde tam kapanmaz ve açık kalan ağız hem dolabın kokusunu alır hem içeriye hava taşır. Kapağı düzgün kapanmayan kutu, kapaklı bir sürahiye aktarılır.

Yoğurt kabı da aynı kuralı izler. Kapağı zedelenmiş bir kabın üstünü streçle örtmek yerine kapaklı bir kaba almak, hem kokuyu hem yüzeyde kuruyan tabakayı önler.

Kaba ne girer?

Açılmış bir ürünün ömrünü en çok kısaltan şey, kabına giren temiz olmayan kaşıktır. Yoğurt kabına daldırılan ve daha önce başka bir şeye değmiş kaşık, kaba her seferinde yeni bir şey taşır.

Aynı şey süt için kutudan içmekte geçerlidir. Ağza değen kutunun kalanı artık ortak bir kutu değildir; bardağa dökmek bu yüzden yalnızca bir nezaket kuralı değildir.

Üçüncüsü geri dökmektir. Bardakta kalan süt kutuya geri dökülmez, kâseden artan yoğurt kabına geri konmaz; dışarıda bekleyen kısım, kaptaki kısmın koşullarını taşımaz.

Kayıtlar ne diyor?

Saklama kararı değişmese de kutunun içindekiler ayrışır. TürKomp kaydında pastörize tam yağlı süt 100 gramda 61 kalori, 3,32 gram protein ve 3,04 gram yağ taşır; UHT yarım yağlı süt 47 kalori ve 1,52 gram yağ, UHT yağsız süt ise 34 kalori ve 0,11 gram yağ verir.

Yoğurt tarafında tam yağlı yoğurt 100 gramda 69 kalori, 4,53 gram protein ve 3,8 gram yağ; yarım yağlı yoğurt 49 kalori, 4,27 gram protein ve 1,76 gram yağ taşır.

Süzme yoğurt ise ayrı bir satırdır: 100 gramda 120 kalori, 9,44 gram protein ve 8,41 gram yağ verir. Fark suyun ayrılmasından gelir; aynı gramajda daha az su, daha çok geri kalan demektir.

Yoğurdun suyu ne anlatır?

Kabın yüzeyinde toplanan berrak sıvı çoğu zaman bozulma işareti değildir; yoğurdun kendi suyudur ve karıştırıldığında geri karışır. Kapta bekleyen her yoğurtta bir miktar görülür.

Dikkat edilecek olan bu sıvı değil, rengin ve kokunun değişmesidir. Pembe, yeşil ya da tüylü bir leke, kabın yüzeyinde küf oluştuğunu gösterir ve o kap kaşıkla kurtarılmaz.

Aynısı süt için de geçerlidir: kabarma, ekşimiş bir koku ya da bardakta pıhtılaşma görülüyorsa karar duyularla verilir ve ürün kullanılmaz.

Ne kadar sürede bitmeli?

Buna kesin bir gün sayısı vermek doğru olmaz; ürünün ısıl işlemi, dolabın sıcaklığı ve kabın kapalılığı değiştikçe cevap da değişir. Bağlayıcı bilgi üreticinin "açtıktan sonra" ifadesidir ve o ifade her zaman ambalajın üstündedir.

Uygulanabilir çerçeve, kutuyu bir sonraki alışverişe kadar bitecek boyda almaktır. Ayda bir süt içilen bir evde büyük kutu ucuza gelmez; açık kalan süre uzadıkça karar da belirsizleşir.

Açılış tarihini kabın üstüne yazmak bu belirsizliği ortadan kaldırır. Ne zaman açıldığı hatırlanmayan bir kutuda karar tahminle verilir; yazılı bir tarih o tahmini kaldırır.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan alınmıştır; değerler temsilîdir ve aynı besinin farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.

Kişiye özel miktar kararları ve sağlık durumuna bağlı kısıtlar bir diyetisyen ve hekimle konuşulur. Bu içerik genel beslenme okuryazarlığını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.