Bir adet lavaş kaç kalori?

Bir porsiyon lavaş 50 gramdır ve yaklaşık 142 kalori taşır. Ama lavaş porsiyonlanarak yenmez: rehberin tanımına göre bir porsiyon büyük bir lavaşın sekizde biridir (TÜBER 2022, Ek 2.1.5, PDF s. 290), yani bütün bir lavaş 1.136 kaloriye çıkar.

Bir porsiyon lavaş ne kadar sayılıyor?

Türkiye Beslenme Rehberi pide, bazlama ve lavaşı aynı satırda toplar ve bir standart porsiyonu küçük bir adedin dörtte biri, büyük bir adedin sekizde biri ya da 50 gram olarak tanımlar (Ek 2.1.5). Aynı ekte ekmeğin bir porsiyonu da 50 gramdır — iki ince dilim.

TürKomp'un lavaş kaydı 100 gramda 284 kalori verir. Ölçekleme buradan yürür: 284 × 0,5 = 142 kalori. Büyük bir lavaş sekiz porsiyon, yani 400 gram sayılırsa 1.136 kalori eder.

Rehberin tablosu aynı 50 gramlık porsiyonu pide, lavaş ve bazlama için ortak bir satırda 118 kalori sayar (TÜBER 2022, Ek 2.3.1, PDF s. 314); TürKomp'un lavaş kaydından ölçeklenen 142 kaloriden 24 kalori aşağıda.

Satırlarda karbonhidrat ayrışır: lavaş kaydı porsiyona 28,8, rehberin ortak satırı 24 gram verir; protein ikisinde de 3,5 gramdır (TÜBER 2022, Ek 2.3.1, PDF s. 314). Kaynaklarda bu farkın sebebini ölçen bir satır yok; bu yüzden burada bir sebep yazılmıyor. Bu sayfa lavaşın kendi kaydını esas alır.

Ekmeklerin neresinde duruyor?

Rehberin aynı 50 gramlık porsiyonu (TÜBER 2022, Ek 2.1.5) üzerinden bazlama 112, kepekli ekmek 123, çavdar ekmeği 127, tam buğday ekmeği 129, ramazan pidesi 129, beyaz ekmek 138, lavaş 142 ve yufka 157 kalori taşır. Lavaş bu sıranın üst ucundadır.

Satırlardan okunabilen, lavaşın karbonhidrat satırının yukarıda durduğudur: 50 gramda bazlama 24,1, beyaz ekmek 25,1, lavaş 28,8 gram karbonhidrat taşır. Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtlarda su oranı satırı yok; bu yüzden farkın sebebi burada yazılmıyor.

Pratik sonuç şudur: lavaşı ekmek yerine yemek hafiflemek değildir. Bir porsiyon lavaş, iki ince dilim beyaz ekmekten 4 kalori fazladır ve elde çok daha küçük görünür.

Porsiyonun tam dökümü

50 gramlık lavaş 28,8 gram karbonhidrat, 3,5 gram protein, 1,6 gram lif ve 1,1 gram yağ taşır. Lif satırı ekmeklerin gerisindedir: aynı porsiyonda tam buğday ekmeği 2,4, kepekli ekmek 4,7 gram verir.

Türkiye Beslenme Rehberi yetişkinler için günde en az 25 gram posa öneriyor (PDF s. 100, basılı s. 76); bir porsiyon lavaş bunun on beşte birini karşılar.

Dürüme girince ne oluyor?

Besin Kütüphanesi'nde dürüm için ayrı bir kayıt yok; bu yüzden burada dürüm için doğrudan bir sayı verilmiyor. Verilebilecek olan, dürümü kuran kalemlerin ölçeğidir.

Yarım büyük lavaşla sarılan bir dürümde lavaş 200 gram ve 568 kalori tutar. İçine giren 80 gramlık bir porsiyon pişmiş et döner 252,8, aynı ağırlıkta ızgara tavuk göğsü 120,8 kalori ekler.

Yani et dönerli bir dürümde sayının büyük kısmını lavaş kurar, eti değil. Lavaşın ince görünmesi ağırlığını gizler; tartılmadığı sürece dürümün kalorisi de tahmin edilemez.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan, porsiyon tanımları ve çapraz doğrulama rakamları Türkiye Beslenme Rehberi'nden alınmıştır. Değerler temsilîdir; aynı ürünün farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.