Izgarada yanan kısımlar sorun mu?
Rehber ızgarada etle ateş arasındaki mesafenin eti yakmayacak, kömürleşme olmayacak biçimde ayarlanmasını ister ve bunu bir önlem olarak yazar.
Yanan ve kömürleşen yüzeyler sorunlu tarafı. Türkiye Beslenme Rehberi ızgara yapımında etle ateş arasındaki uzaklığın eti yakmayacak, kömürleşme olmayacak biçimde ayarlanmasını ister ve bunu kanser yapıcı maddelerin oluşumunu önleyen bir önlem olarak yazar. Yani sorun ızgaranın kendisinde değil, yüzeyin yanmasında; rehberin işaret ettiği ayar da mesafe ve süredir.
Kaynaklar
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 2.2.2.2, s. 21 Etin hazırlanmasında haşlama, ızgara, fırında pişirme gibi yöntemler kullanılmalı, kızartmadan kaçınılmalıdır; et ilaveli yemeklere yağ eklenmemelidir. Izgara yapımında; etle ateş arasındaki uzaklık eti yakmayacak, kömürleşme olmayacak şekilde ayarlanması kanser yapıcı maddelerin oluşumunu önler. Ayrıca korunmak için etler çok yüksek sıcaklıkta, uzun süre pişirilmemelidir. Kutu: etin kızartılması yerine diğer pişirme yöntemleri tercih edilmeli, ızgara yapımında kömür ateşi ile et arasındaki mesafe yanmaya neden olmamalıdır erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 3.4.4, s. 60 Pişirme sonucu meydana gelen karsinojenik bileşiklere örnek heterosiklik aminler (HA), polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) ve akrilamittir. Heterosiklik aminler kırmızı et, kanatlı etler ve balıkların yüksek sıcaklıklarda pişirilmesi ile oluşan mutajenik/karsinojenik bileşiklerdir ve daha çok tavada kızartma, mangalda pişirme ve fast-food yiyeceklerin pişirilmesi sırasında meydana gelir. PAH kömür ya da odun ızgarasında dumanlanma yoluyla pişirmede oluşur; ısınan ette eriyen yağlar kömürün üzerine düşer ve pirolize uğrayarak PAH oluşturur; oluşan PAH duman yoluyla taşınır ve etin yüzeyine yapışır; benzoapiren bilinen en önemli karsinojen PAH'tır; kömür ateşinde pişirilen etlerde, dumanlanmış ve kavrulmuş balıkların ve sığır etlerinin yüzeyinde PAH içeriği çok yüksektir erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 3.4.4, s. 61 Pişirme yöntemleri, pişirme sıcaklıkları ve süreleri besinde oluşan mutajenik/karsinojenik bileşiklerin oluşumunu etkilemektedir; karsinojenik bileşik oluşumunun engellenmesi için sağlıklı pişirme yöntemleri tercih edilmeli ve bu tür besinler antioksidan içeren (örneğin C vitamini gibi) besinlerle birlikte tüketilmelidir erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 6.4.3.3, s. 115 Çiğ kanatlı ve kırmızı etler, büyük parça etler, hamburger ve sosis gibi kıyma etten yapılan yiyeceklerin merkez sıcaklıkları en az 72 °C'de olmalı ve en az 15 saniye bu sıcaklığa maruz kalması sağlanmalıdır. Kızartma ve ızgara işlemleri sırasında besinin merkez sıcaklığının en az 3 dakika boyunca 80 °C veya en az 10 dakika boyunca 72 °C seviyesinde olmasına dikkat edilmelidir. Gıda ile ateşin direkt temas ettiği döner gibi gıdalarda alev ile et arasında en az 25 cm mesafe olmalıdır. Kanatlı etinin kızartılması ve ızgara yapılması sırasında etin merkez sıcaklığının en az 3 dakika boyunca 80 °C veya en az 10 dakika boyunca 72 °C seviyesinde olmasına dikkat edilmelidir erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 4.2, s. 72 Sebzelerin pişirilmesinde kızartma, haşlayıp suyunu dökme, uzun süre kavurma gibi pişirme yöntemlerinden vazgeçmek, fırında, haşlama, ızgara ve buharda pişirme yöntemlerini uygulamak besin ögesi kayıplarını en aza indirecektir erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 7.6.1, s. 155 Besinleri kızartmak yerine, fırında, haşlama, ızgara, buharda veya mikrodalga fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir; balıklar pişirilirken ızgara, fırında, buharda pişirme yöntemleri kullanılmalı, kızartma tercih edilmemelidir erişim: 2026-08-22
Genel bilgi notu. Bu içerik genel beslenme okuryazarlığını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez, kişisel beslenme tavsiyesi niteliği taşımaz. Kişiye özel plan yalnızca yetkili bir diyetisyen tarafından hazırlanır; gebelik, kronik hastalık, düzenli ilaç kullanımı, çocuk beslenmesi veya klinik bir durum varsa plana başlamadan önce hekim ve diyetisyen kontrolü zorunludur.
Diyetisyen Bul