Laktoz duyarlılığında süt grubu nasıl karşılanır?

Laktoz duyarlılığı süt grubunu tabaktan çıkarmaz; grubun biçimini değiştirir. Türkiye Beslenme Rehberi bu bireyler için laktoz düzeyi düşük süt ya da laktozsuz süt ürünlerinin bulunduğunu yazar ve alerji ya da duyarlılık durumunda hekim ve diyetisyenle görüşülmesini ister. Tanı ve kişiye özel plan onların işi; burada grubun karşılığı var.

Aşağıda grubun neyi taşıdığını, laktozsuz ürünlerin nerede durduğunu, bitkisel içeceklerin ne kadarını karşıladığını ve kalsiyumun başka kaynaklarını ele alıyoruz.

Grup neyi taşıyor

NHS süt ve süt ürünlerini protein ve kalsiyumun iyi kaynağı sayar. Rehber de aynı grubu ayrı bir öğün kalemi olarak tanımlar ve yetişkinler için günde 3 porsiyon; çocuk, adolesan, gebe, emzikli ve menopoz sonrası kadınlar için 2-4 porsiyon önerir.

Yani soru "süt içeyim mi" değil, "bu porsiyonları hangi biçimde alacağım" sorusudur.

Laktozsuz ve düşük laktozlu ürünler

Rehberin verdiği ilk yol doğrudan: laktoz duyarlılığı olan bireylerde laktozsuz süt ve ürünleri tercih edilir. Bu ürünler aynı grubun içinde kalır, porsiyon sayısı değişmez.

Satın alırken bakılacak yer de aynı: rehber süt ürünlerinde etiketteki yağ, tuz ve şeker miktarının kontrol edilmesini, az yağlı ve şekersiz olanların seçilmesini önerir.

Bitkisel içecekler nereye kadar

İki kaynak burada tam olarak örtüşmüyor ve fark önemli. NHS şekersiz, kalsiyumla zenginleştirilmiş soya, hindistancevizi ya da yulaf içeceklerinin bu besin grubuna sayıldığını yazar.

Rehber ise bu ürünlerin yalnız hayvansal besinlerde bulunan B12 vitaminini içermediğini, bu nedenle hayvansal sütlere tam anlamıyla alternatif sayılamayacağını ve özellikle 2 yaş altı çocuklara inek sütünün alternatifi olarak sunulmaması gerektiğini yazar.

Kalsiyum başka nereden gelir

NHS süt dışı kalsiyum kaynaklarını adıyla sayar: brokoli, lahana ve bamya gibi yeşil yapraklı sebzeler — ama ıspanak değil, çünkü ıspanaktaki kalsiyumun tamamı sindirilemiyor — kalsiyumla çöktürülmüş tofu, susam ve tahin, kuru baklagiller ve kuru meyveler.

Rehber de süt ürünü tüketiminin sınırlandığı durumlarda amarantı yüksek kalsiyum içeriğiyle iyi bir bitkisel kaynak olarak gösterir.

Özetle: grubu çıkarma, biçimini değiştir; laktozsuz ürünle porsiyonu koru, bitkisel içeceği zenginleştirilmiş ve şekersiz seç, kalsiyumu birden çok kalemden topla.

Bu sayfadaki öneriler Türkiye Beslenme Rehberi'nden (TÜBER 2022, T.C. Sağlık Bakanlığı; PDF s. 43) ve NHS'in "Milk and dairy foods" ile "The vegan diet" sayfalarından alınmıştır.