Gebelikte beslenme nelere dikkat ister?

Gebelikte beslenmenin çerçevesi özel bir diyet değil; çeşitlilik ve birkaç net kaçınmadır. NHS özel bir diyete gerek olmadığını, ama her gün çeşitli besinler yemenin önemli olduğunu yazar. Türkiye Beslenme Rehberi de bu dönemde iyi dengelenmiş ve besin çeşitliliği sağlanmış bir diyetin elzem olduğunu söyler. Plan hekim ve diyetisyenle kurulur; burada iki kaynağın yazdığı çerçeve var.

Aşağıda porsiyon sorusunu, balık tarafını, çiğ kalemleri ve takviye konusunu ele alıyoruz.

"İki kişilik yemek" var mı

NHS bu konuda açık: iki kişilik yemeye gerek yoktur — ikiz ya da üçüz bekleniyor olsa bile. Açlık hissi artabilir, ama dengenin yolu miktarı büyütmek değil çeşitliliği artırmaktır.

Rehber de gereksinimlerin arttığını, ama bunun yaşa, gebelik öncesi ağırlığa, beslenme durumuna, fiziksel aktiviteye ve eşlik eden hastalıklara göre değiştiğini söyler: artış vardır ama tek bir sayıyla verilmez.

Balık: iki kaynak da seçici

Rehber bu dönemde haftada 300-400 gram balık tüketilmesini, kızartma yerine fırın, buğulama ya da ızgara tercih edilmesini yazar. Civa nedeniyle yüzeyde yaşayan hamsi, istavrit, palamut, uskumru, levrek, alabalık, ton balığı ve çiftlik somonunu önerir; kalkan ve kılıç balığı gibi türlerin tercih edilmemesini ister.

NHS de haftada 2 porsiyon balık — biri yağlı balık — der ve köpek balığı, kılıç balığı ile marlin'den kaçınılmasını yazar. Yağlı balık için ayrıca üst sınır koyar: haftada 2 porsiyonu geçmemelidir, çünkü kirleticiler içerebilir.

Çiğ ve az pişmiş kalemler

Rehber bakteriyel hastalık riski nedeniyle çiğ balık tüketiminden kaçınılmasını yazar. NHS aynı mantığı yumurta ve peynire taşır: salmonella riski nedeniyle bazı çiğ ya da az pişmiş yumurtalardan, pastörize edilmemiş peynirlerden kaçınılmalıdır.

Etin pişirilmesi için de ölçü verir: kanatlı, köfte, sosis ve büyük parça etler içine kadar buharı çıkacak biçimde pişirilmeli, pembelik kalmamalıdır. Karaciğeri de protein kaynakları listesinin dışında bırakır.

Takviye konusu

NHS vitamin ve mineralleri besinlerden almanın en iyisi olduğunu, ama gebelikte ayrıca folik asit takviyesi alınması gerektiğini yazar. Bu, kendi kararıyla başlanan bir takviye değil: dozu ve süresi izleyen hekimin işidir.

Özetle: porsiyonu değil çeşidi artır, balığı türüne bakarak seç, çiğ ve az pişmiş kalemleri bu dönemde dışarıda bırak.

Bu sayfadaki bilgiler NHS'in "Have a healthy diet in pregnancy" sayfasından ve Türkiye Beslenme Rehberi'nden (TÜBER 2022, T.C. Sağlık Bakanlığı; Bölüm 7.3, PDF s. 162) alınmıştır.