Bir adet ayva kaç kalori?

Türkiye Beslenme Rehberi ayvaya tek bir ağırlık vermez. Dipnotu meyve porsiyonunu 150 grama eşitler; tablosu ise ayvayı "1 küçük boy veya 1 kg'a 5 adet giren büyüklükte" diye tarif eder, yani 200 gram. Besin Kütüphanesi'ndeki kayıtla bu iki okuma 90 ile 120 kalori arasını verir.

İki ölçü, iki sayı

Ek 2.1.9'un (PDF s. 294) tablosu armutla ayvayı aynı satırda sayar: "Armut, Ayva: 1 küçük boy veya 1 kg'a 5 adet giren büyüklükte". Bir kiloya beş adet giriyorsa bir adet 200 gram eder. Aynı ekin dipnotu ise "diğer tüm meyveler için 150 g" der. Rehber bu iki satır arasındaki farkı açıklamıyor; burada ikisi de veriliyor ve biri ötekine düzeltilmiyor. 150 gram 90, 200 gram 120 kalori eder.

Porsiyonun dökümü

Yüz elli gramlık okumada ayva 20,9 gram karbonhidrat, 4,8 gram lif ve 0,5 gram protein taşır; 200 gramlık okumada bunlar 27,8, 6,5 ve 0,7 grama çıkar. Yağ satırı iki okumada da yarım gramın altındadır. Tartılırsa hesap gramdan yürür: her 10 gram 6 kalori.

Armutla aynı satırda, aynı rakamda değil

Rehber ikisini aynı ölçüyle sayar ama kayıtları ayrışır: 100 gramda ayva 60, Deveci armudu 52 kalori verir. Yüz elli gramlık okumada bu 90'a karşı 78 kaloridir. Lif tarafında ise sıra değişmez, ikisi de yüksektir: aynı porsiyonda ayva 4,8, armut 5,2 gram lif taşır.

Lif tarafında ayva nerede duruyor?

Yüz elli gramlık porsiyonda 4,8 gram lif, meyveler arasında yüksek bir satırdır: aynı ağırlıkta Gala elması 2,9, çilek 3 gram verir. Rehber yetişkinler için günde en az 25 gram lif önerir (PDF s. 100, basılı s. 76); tek bir ayva bu miktarın beşte birine yakınını karşılar.

Çiğ ayva kaydı, pişmiş ayva değil

Besin Kütüphanesi'ndeki kayıt çiğ ayvayı ölçer. Ayva çoğu zaman şekerle pişirilerek yenir ve Besin Kütüphanesi'nde ayva tatlısının kaydı yok; eklenen şekerin payı bu rakamın dışındadır ve burada onun için bir sayı verilmiyor. Ayva reçelinin ayrı bir kaydı ise var: 100 gramda 282 kalori, yani çiğ ayvanın dört katından fazla.

Kabuğu ve çekirdek evi

Besin kayıtları yenilebilir kısmı ölçer, yani çekirdek evi bu 150 ya da 200 grama dahil değildir. Besin Kütüphanesi'nde kabuklu ve soyulmuş ayva için ayrı kayıtlar yok; bu yüzden kabuğun lif satırındaki payı için burada bir sayı verilmiyor.

Bu sayfadaki değerler TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı'ndan, porsiyon ölçüsü Türkiye Beslenme Rehberi'nden (Ek 2.1.9, PDF s. 294) alınmıştır. Değerler temsilîdir; aynı meyvenin farklı bir partisi küçük sapmalar gösterebilir.