Beslenme rehberi

Mutfakta bardak kırılınca yakındaki yiyecek ne olur?

Kırılan bir bardak yalnız temizlenecek bir dağınıklık değildir. Türkiye Beslenme Rehberi kırık cam ve tabak parçalarını besin güvenliğini bozan tehlikeler arasında sayar.

Mutfakta bir bardak kırıldığında ilk düşünülen yerdeki parçalardır. Oysa tezgâhta açık duran bir salata kâsesi, pişmekte olan bir tencere ya da kesilmiş bir ekmek de o anın parçasıdır. Türkiye Beslenme Rehberi kırık bardak ve tabak parçalarını besin güvenliğini bozan tehlikeler arasında adıyla sayar.

Rehber kırık camı nereye koyuyor?

Rehberin besin güvenliğini bozan üç tehlike grubundan ilki fiziksel bulaşanlardır: bilerek ya da bilmeyerek bir yiyeceğin içine karışan tüm yabancı cisimler.

Listede toz ve toprak, saç, böcekler, tel zımba, metal ve plastik kırıntıları, kemik parçası ve taşın yanında kırık bardak ve tabak parçaları da adıyla geçer.

Rehber aynı bölümde hazırlık için bir tercih de yazar: kırılma riskleri nedeniyle, zorunlu olmadıkça hazırlama aşamasında cam malzeme kullanımı tercih edilmemelidir.

Yakındaki açık yiyecek ne olur?

Kırılan camın parçaları her yöne dağılabilir ve küçük bir parça bir yiyeceğin içinde fark edilmeyebilir. Rehber fiziksel bulaşanın bilmeyerek de karışabileceğini zaten yazar.

Bu yüzden kırığın yakınında açıkta duran yiyecek — tezgâhtaki salata, kesilmiş ekmek, kapağı açık tencere — kullanılmaz. Kapalı kaplar ve ambalajlar ise dışları temizlendikten sonra kullanılabilir.

Karar kolay değildir, çünkü atılan şey bütün bir yemek olabilir. Ama karşı tarafta, rehberin tehlike olarak saydığı bir parçanın tabağa gelme ihtimali durur; bu karar tahmine bırakılmaz.

Parçalar nasıl toplanır?

Önce yiyecek uzaklaştırılır, sonra parçalar toplanır. Temizlik sırasında tezgâhta açık yiyecek bırakmak, dağılan parçalara yeni bir hedef bırakmak demektir.

Büyük parçalar elle değil, bir fırça ve faraşla ya da kalın bir kâğıtla toplanır; ince parçalar için nemli bir kâğıt havlu yüzeye bastırılır. Toplanan cam, delinmeyecek bir ambalaja sarılarak atılır.

Kırık cam evyeye ya da bulaşık makinesine düştüyse, o anda içeride olan bütün bulaşık yeniden gözden geçirilir. Yiyecekle temas edecek bir araçta cam parçası kalmadığından emin olunmadan kullanılmaz.

Çatlak bardak kullanılır mı?

Rehberin servis ilkeleri bu soruyu cevaplar: çizilmiş, çatlamış ya da kırık araç gereçler kullanılmamalıdır.

Aynı rehber emayesi dökülmüş kaplar için de ayrı bir cümle yazar: bu kapların kullanımından kaçınılmalıdır. Kenarı kırılmış bir tabak ya da emayesi atmış bir tencere, yıkanırken fark edildiğinde kenara ayrılır.

Dondurucuda cam neden riskli?

Rehber dondurma için bir kural verir: sıvı ve püremsi besinleri dondururken, donma sırasında genleşmesi için kabın ağzına kadar doldurulmaması gerekir.

Kural her kap için geçerlidir ama cam kapta anlamı büyür: genleşecek yeri olmayan bir sıvı kabı zorlar ve çatlayan cam, içindeki yiyeceği fiziksel bulaşanla birlikte bırakır.

Çatlamış bir cam kapta donmuş yiyecek çözdürülüp kullanılmaz; kabın içine cam parçası karışıp karışmadığı dışarıdan anlaşılamaz.

Bu sayfadaki ölçütler Türkiye Beslenme Rehberi'nin besin güvenliği bölümünden (fiziksel ve kimyasal bulaşanlar, gıdaların servisi ve dondurarak muhafaza) alınmıştır.

Kişiye özel miktar kararları ve sağlık durumuna bağlı kısıtlar bir diyetisyen ve hekimle konuşulur. Bu içerik genel beslenme okuryazarlığını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.

Genel bilgi notu. Bu içerik genel beslenme okuryazarlığını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez, kişisel beslenme tavsiyesi niteliği taşımaz. Kişiye özel plan yalnızca yetkili bir diyetisyen tarafından hazırlanır; gebelik, kronik hastalık, düzenli ilaç kullanımı, çocuk beslenmesi veya klinik bir durum varsa plana başlamadan önce hekim ve diyetisyen kontrolü zorunludur.

Diyetisyen Bul