Boş kavanozları yeniden kullanmak işe yarar mı?

Evde biriken boş kavanozlar, mutfağın en ucuz ve en hızlı kurulan saklama düzenidir. Ancak hepsi her işe uygun değildir; hangisinin nerede kullanılacağı birkaç basit ölçüte dayanır.

Hangi kavanozlar kullanılabilir?

Kapağı sağlam kapanan, ağzı çatlaksız ve iç yüzeyi düzgün kavanozlar yeniden kullanıma uygundur. Bu üçünden biri eksikse kavanoz saklama işinden çıkar.

Kapağın iç yüzeyindeki conta da kontrol edilir. Yıpranmış bir conta sızdırmayı engellemez; böyle bir kapak sıvı saklamada kullanılmaz, kuru gıdada ise sorun çıkarmaz.

Kokusu geçmeyen kavanozlar ise ayrı bir grup oluşturur. Turşu ve baharat kavanozlarının bir kısmı kokusunu bırakmaz; bunlar aynı türden ürünler için kullanılır.

Nasıl hazırlanır?

Etiketin çıkarılması ilk adımdır. Sıcak suda bekletmek çoğu etiketi söker; kalan yapışkan izler ise bir miktar yağ ya da karbonatla temizlenir.

İyice yıkanıp kurutulması ise en önemli adımdır. Islak bir kavanoza konan kuru gıda kısa sürede topaklanır ve saklama düzeni daha başlamadan bozulur.

Kapakların ayrı yıkanması da gerekir. Kapağın iç kısmında kalan kalıntı, kavanozun tamamının kokmasına yol açabilir ve bu sonradan fark edilir.

Kurutmayı hızlandırmak için kavanozları ters çevirip havalandırmak yeterlidir. Tam kurumadan kapatılan bir kavanoz, içeride nem hapseder ve bu nem uzun süre çıkmaz.

Nerelerde kullanılır?

En yaygın kullanım kuru gıdadır. Bakliyat, tahıl, un ve baharat, kavanozda hem korunur hem ne kadar kaldığı görünür kalır.

İkinci kullanım salata sosu ve marinatlardır. Kavanozun içinde çalkalanarak karıştırılan bir sos, ayrı bir kâse ve çırpıcı kullanmayı gereksiz kılar.

Üçüncüsü ise öğün taşımaktır. Katman hâlinde kurulan bir salata ya da bir çorba, kapaklı bir kavanozda rahatlıkla taşınır ve sızdırmaz.

Nerede kullanılmaz?

Dondurucuda cam kavanoz kullanırken dikkat gerekir. Sıvı donarken genleşir; ağzına kadar doldurulmuş bir kavanoz bu genleşmeye yer bırakmaz.

Doğrudan ateşe ve yüksek ısıya konması da uygun değildir. Saklama kavanozları bu iş için tasarlanmaz ve ani sıcaklık değişimine dayanmaz.

Uzun süreli konserve yapımı ise tümüyle ayrı bir konudur ve kendi kuralları vardır. Yeniden kullanılan kapaklar bu iş için güvenilir değildir.

Kaç tane yeterlidir?

Kavanoz biriktirmek kolaydır ve kısa sürede dolabın bir bölümünü kaplar. Kullanılmayan kavanozlar yer kaplar ve düzeni kolaylaştırmak yerine zorlaştırır.

Pratik ölçü, bir rafa sığacak kadar kavanoz tutmaktır. Sığmayan her yeni kavanoz, kullanılan bir eskisiyle yer değiştirir ya da hiç alıkonmaz.

Birkaç farklı boyda tutmak ise çeşitliliği sağlar. Küçük kavanozlar baharat ve sos, orta boylar tahıl ve bakliyat, büyükler ise un ve şeker için uygundur.

Düzeni ne tamamlar?

Etiketleme, kavanoz düzeninin ayrılmaz parçasıdır. Benzer görünen tahıllar kavanozda kolayca karışır; kâğıt bant ve kalem bu sorunu tümüyle çözer.

Kavanozların aynı hizada dizilmesi de arama süresini kısaltır. Rafta düzenli duran kavanozlar, elde ne olduğunu tek bakışta gösterir ve alışveriş listesini kolaylaştırır.

Boş kavanozların ayrı bir yerde durması ise son adımdır. Dolu ve boş kavanozların karıştığı bir raf, düzenin sağladığı görünürlüğü baştan ortadan kaldırır.

Kavanoz düzeninin bir başka yararı da alışverişte ortaya çıkar. Rafta ne kadar kaldığı görünen bir ürün listeye zamanında girer; kapalı bir pakette duran aynı ürün ise ancak bittiğinde fark edilir.

Bu düzenin kurulması için özel bir gün de gerekmez. Her boşalan kavanozun yıkanıp kaldırılması yeterlidir; birkaç hafta içinde mutfakta yeterli sayıda hazır kavanoz birikir ve düzen kendiliğinden yayılır.

Kavanozun ağırlığı ise tek dezavantajıdır. Taşınacak öğünlerde cam yerine hafif bir kap seçmek, aynı düzeni çantada da sürdürmenin en pratik yoludur.