Artan yemek nasıl değerlendirilir?

Artan yemek çoğu evde bir yük gibi görülür; oysa ertesi günün hazır öğünüdür. Sorun artanın kendisi değil, saklanma ve tekrar kullanılma biçimidir — planlanmadan dolapta bekleyen bir kap, birkaç gün sonra çöpe gider.

Aşağıda artanın nasıl saklanacağını, ne kadar bekleyebileceğini, aynı yemeğin nasıl başka bir öğüne dönüştürüleceğini ve artanı baştan planlamanın ne kazandırdığını ele alıyoruz.

Artan baştan planlanır

En işe yarar yaklaşım, artanı kaza değil karar hâline getirmektir. Bir yemeği bilerek iki öğünlük pişirmek, ikinci öğünü kendiliğinden hazır eder.

Bu durumda ikinci porsiyon sofraya hiç çıkmaz. Tencereden doğrudan kaba ayrılan bir porsiyon hem korunur hem de o akşam yenme ihtimalini ortadan kaldırır. Sofraya çıkan miktar da böylece o öğün için planlanan miktarla sınırlı kalır.

Ayırma yöntemlerini bu püf noktasında topladık.

Nasıl saklanır

Sıcak yemek doğrudan buzdolabına konmaz; oda sıcaklığına yaklaşması beklenir ama bu bekleme de uzun tutulmaz. Geniş ve sığ bir kaba aktarmak soğumayı hızlandırır.

Kabın kapalı olması, kokunun ve nemin dolaptaki diğer ürünlere geçmesini engeller. Şeffaf kap ise içindekinin unutulmamasını sağlar.

Kabın üzerine tarih yazmak da alışkanlığın kalıcı parçasıdır. Ne zaman konduğu bilinen bir yemek hakkında karar vermek, tahmin etmeye çalışmaktan çok daha kolaydır.

Rafların hangi ürüne ayrıldığını buzdolabında hangi raf neye ait yazısında ele aldık.

Ne kadar bekleyebilir

Pişmiş yemeklerin buzdolabında bekleme süresi sınırlıdır ve yemeğin türüne göre değişir. Sebze ve baklagil yemekleri, etli ve sütlü olanlardan daha uzun dayanır.

Süre uzayacaksa dondurmak gerekir. Dondurulacak yemek porsiyonlara ayrılır; büyük bir kapta donan yemek her seferinde tamamının çözülmesini gerektirir ve pratikte kullanılmaz.

Tereddüt edilen bir yemek ısıtılarak kurtarılmaz. Koku, görünüm ya da doku değişmişse yemek tüketilmez. Şüpheli bir yemeği kurtarmaya çalışmak, birkaç porsiyonluk kazancın çok ötesinde bir risk taşır.

Aynı yemek nasıl başka bir öğüne döner

Artanın en büyük düşmanı tekdüzeliktir. Aynı yemeği aynı biçimde ikinci kez yemek zor gelirse, küçük bir dönüştürme bu sorunu çözer:

• Artan pilavı sebzeyle karıştırıp fırında pişir.
• Artan baklagili ezip salataya ya da sandviçe koy.
• Artan sebze yemeğini çorbaya çevir.
• Artan eti salataya ya da wrap içine ekle.

Bu dönüşümler yeni bir tarif öğrenmeyi gerektirmez; yalnızca aynı malzemeyi farklı bir kapta sunarlar. Baharatı değiştirmek de aynı işi görür; aynı yemek farklı bir baharatla ikinci gün yeni gibi gelir.

Sofradan artan ile tencereden artan

İki artan aynı şey değildir. Tencerede kalan yemek hiç dokunulmamıştır ve normal koşullarda saklanır; tabaklara dağıtılmış olan ise farklı değerlendirilir.

Bu yüzden servis yaparken tencerenin tamamını sofraya çıkarmamak işe yarar. Kalan kısım hem daha uzun süre saklanır hem de ertesi günün öğünü olarak planlanabilir.

Kalabalık sofralarda ise ortak kaplardan artanlar ayrı değerlendirilir. Bu kalemler genellikle o gün tüketilir, ertesi güne bırakılmaz.

Porsiyon nasıl korunur

Artan yemek doğrudan kaptan yenirse porsiyon kaybolur. Tabağa aktarmak, ne kadar yendiğini görünür kılan en basit adımdır.

Ölçü için kepçe de kullanılabilir: orta kepçe 120 mililitre, yani yarım kupadır ve pilav gibi kalemlerde doğrudan porsiyon karşılığı verir.

Artanı ısıtırken de miktar kararı yeniden verilir. Kabın tamamını ısıtmak yerine bir porsiyon ayırmak, o öğünde ne kadar yeneceğini baştan belirler.

Yeniden ısıtmanın kuralları

Yeniden ısıtmada aranan şey, yemeğin her yerinin eşit ısınmasıdır. Kenarları sıcak, ortası soğuk kalan bir tabak yeterince ısıtılmamış demektir.

Tencerede ısıtılan yemeğe bir miktar su eklemek de dokuyu korur. Özellikle pilav ve baklagil yemekleri, bir yudum suyla ilk günkü kıvamına yaklaşır.

Bir yemek defalarca ısıtılmaz. Her ısıtma hem tadı geriletir hem de saklama süresini kısaltır; bu yüzden yalnızca yenecek porsiyon ısıtılır.

Nerede israfa döner

Artan yemeğin israfa dönüşmesinin iki yolu vardır. Birincisi unutulmaktır; ikincisi ise bitirmek için gereğinden fazla yenmesidir.

İkisi de aynı çözümle önlenir: artanı bir sonraki öğüne yazmak. Ne zaman yeneceği belli olan bir kap ne unutulur ne de zorla bitirilir.

Özetle: artanı baştan planla, hemen porsiyonla, tabağa aktararak ye ve bir sonraki öğüne yaz. Mutfak düzeninin geri kalanını sağlıklı mutfak alışkanlıkları rehberinde topladık.