Patates ve soğan birlikte saklanır mı?

Patates ve soğan mutfakta aynı köşeye konur. Ama aynı kutuyu paylaşmaya uygun değildirler: iki ürünün nem isteği farklıdır. Türkiye Beslenme Rehberi ikisini de dayanıklı besinler arasında sayıp kuru depoya koyar; kuru deponun koşullarını da yazar.

Rehber ikisini nereye koyuyor?

Rehberin besin güvenliği bölümü kuru depolamayı anlatırken dayanıklı besinleri sayar ve bu listede tahıl ve kuru baklagillerin yanında bazı sebzeler de geçer: kuru soğan, patates, sarımsak.

Kuru deponun koşulu da aynı yerde yazılıdır: sıcaklık 15-20 °C arasında olmalı ve depo nemli olmamalıdır. Depolama sıcaklığı önerisi bulunmayan gıdalar için rehber ayrıca güneş ışığının ve ısı kaynaklarının etkisinin engellenmesini ister.

Rehberin tarifi ikisini aynı depoya koyar. Iowa Eyalet Üniversitesi'nin yayım servisi ise iki ürün için ayrı koşul yazar: patates için yüzde 90-95 bağıl nem ve karanlık bir yer, soğan için havanın dolaşabildiği, serin ve orta derecede kuru bir yer. Ayrı saklamanın gerekçesi bu farktır.

Yan yana durunca ne oluyor?

Rehberin koşulu ise ikisi için tektir: kuru depo nemli olmamalı. Patates için yayım servisinin yüksek nem koşulu bu cümleyle ayrışır; ikisi de kendi kaynağının koşuludur.

İkisinin yan yana durmasının ne kadar fark ettiğini ise bu Besin Kütüphanesi ölçmüyor; rehber patatesle soğanı ayrı tutmayı ayrıca yazmaz. Wisconsin Üniversitesi'nin yayım servisi ise bunu tek cümleyle söyler: soğan patatesten uzakta saklanır.

Düzeltmesi de basittir. Ayrı iki kutu ya da ayrı iki raf ek bir maliyet gerektirmez ve bir kez kurulduktan sonra kendiliğinden işler.

Patates nerede durur?

Patatesin yeri serin, karanlık ve havalanan bir köşedir. Işık gören patates yeşillenir; bu yüzden ışığın engellenmesi bir tercih değil, saklamanın kendisidir.

Kapalı naylon poşet bu iş için elverişli bir kap değildir. Delikli bir kutu, file ya da bez torba hem karanlığı hem havalanmayı birlikte verir.

Buzdolabı da patatesin yeri olarak yazılmaz. Rehber patatesi kuru depoda saklanacak dayanıklı besinler arasında adıyla sayar; muhafaza sıcaklıkları tablosundaki meyve ve sebze satırı ise ürünleri tek tek saymaz.

Yeşillenmiş ya da filizlenmiş patates ne olur?

Rehber bu soruya besin güvenliğini bozan tehlikeleri sayarken cevap verir: besinin bileşiminde doğal olarak bulunan zehirli maddeler anlatılırken yeşillenmiş ve filizlenmiş patates, deli bal ve bazı mantar türleriyle birlikte adıyla sayılır.

Rehberin bu satırında derece ayrımı yoktur; “az filizlenmiş” diye bir alt basamak yazmaz. Bu yüzden bu sayfa da filizi ayıklayıp kalanını kullanmayı önermez ve böyle bir ölçü vermez.

Karar noktası daha önce, alışverişte ve saklamada kurulur. Rehber çürük, çamurlu ve böcek yeniği olan sebzelerin satın alınmamasını, ezik olanların bir an önce tüketilmesini ister; ışıktan korunan bir kutu da yeşillenmeyi baştan konu olmaktan çıkarır.

Soğan ve sarımsak nerede durur?

Soğan serin ve kuru bir yer ister ve havalanması gerekir. Asılan bir file ya da açık bir sepet, soğanın kuru kalmasını sağlar.

Kesilmiş soğan bunun istisnasıdır ve buzdolabına girer. Rehberin depolama ilkeleri bunu genel olarak da söyler: gıda maddeleri birbirlerini olumsuz etkilememeleri için ambalajlı ya da uygun kaplarda muhafaza edilmelidir. Açıkta bırakılan kesik soğan hem kurur hem kokusunu çevresine geçirir.

Sarımsak da kuru depo listesindedir. Rehberin ayrıca uyardığı tek hazırlık biçimi yağda bekletmedir: yağda bekletilen sarımsak, gıda kaynaklı hastalıklara neden olan bakterilerden birinin aracı besinleri arasında sayılır.

Kiler düzeni neyi tamamlar?

Rehberin depolama ilkeleri kilerin kendisini de tarif eder: ambalajlı veya ambalajsız hiçbir gıda maddesi zeminle temas ettirilmemeli, stokta önce alınan önce kullanılmalıdır.

Aynı listede temizlik malzemesi de vardır: temizlik araçları, deterjan ve benzeri kimyasal maddeler kuru gıdanın saklandığı depolarda bulunmaz. Lavabo altındaki dolap temizlik malzemesine ayrılmışsa patates ve soğan oraya konmaz.

Son adım bakmaktır. Ayda bir kez kutuların içine bakmak, filizlenmeye ya da yumuşamaya başlamış olanı zamanında ayırır; yan yana duran iki kutu bu bakışı da kolaylaştırır.

Bu sayfadaki ölçütler Türkiye Beslenme Rehberi'nin besin güvenliği bölümünden (biyolojik tehlikeler, kuru depolama, depolama ilkeleri, satın alma ilkeleri ve gıda kaynaklı hastalıklara neden olan bakteriler tablosu) alınmıştır. Patates ile soğanın ayrı saklanması ve iki ürünün nem koşulları Wisconsin Üniversitesi (University of Wisconsin-Extension) ve Iowa Eyalet Üniversitesi (Iowa State University Extension) yayım servislerinden, ışık gören patatesin yeşillenmesi Iowa Eyalet Üniversitesi ile Birleşik Krallık Gıda Standartları Ajansı'ndan (FSA) alınmıştır.

Kişiye özel miktar kararları ve sağlık durumuna bağlı kısıtlar bir diyetisyen ve hekimle konuşulur. Bu içerik genel beslenme okuryazarlığını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.