Et ve tavuk alırken nelere bakılır?

Türkiye Beslenme Rehberi et ve tavuğu çabuk bozulabilen gıdalar arasında sayar. Rehberin besin güvenliği bölümü gıdaları satın alırken dikkat edilecek noktaları madde madde sayar ve et ile tavuk bu listede birkaç kez geçer: ne zaman alınacağı, neye bakılacağı, hangi hâlde tercih edileceği.

Alışverişin hangi anında alınır?

Rehberin cümlesi açıktır: çabuk bozulabilen et, tavuk ve balık gibi gıdalar alışverişin sonunda alınmalıdır. Sepete ilk giren et, kasaya kadar geçen bütün süreyi soğuk zincirin dışında geçirir.

Aynı madde bir şey daha ister: bu ürünlerin çiğ tüketilecek gıdalarla teması önlenmelidir. Pratik karşılığı, et ve tavuğun sepette ve poşette meyve, sebze ve ekmekten ayrı durmasıdır.

Rehber rafın kendisine de bakmayı önerir: gıdaların bulunduğu buzdolabı ve derin dondurucuların sıcaklık ölçerlerinin çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir.

Kasapta neye bakılır?

Rehberin maddesi üç şeyi birlikte sayar: etin kendine has kokusu, rengi ve görünümü olmalı ve et damgalı olmalıdır. Et güvenilir yerlerden satın alınmalıdır.

Rehberin et bölümü aynı noktayı başka bir cümleyle tekrarlar: besin güvenliği açısından veteriner kontrolünden geçmiş etler tercih edilmeli, mutlaka güvenilir yerlerden satın alınmalıdır.

Bu ölçütler gözle ve burunla uygulanır. Koku, renk ya da görünüş kuşku uyandırıyorsa rehberin çizdiği çerçevede karar vermek kolaydır: o et alınmaz.

Kıyma neden parça etten?

Rehber kıyma için ayrı bir tercih yazar: hazır kıyma yerine parça etten çektirilen kıyma tercih edilmelidir. Parça et önce görülür, sonra çekilir; hazır kıymada o adım yoktur. Aynı satın alma listesinin dördüncü maddesi ise ambalajsız gıdaların satın alınmamasını ister; kasapta çekilen kıyma ambalajsız bir üründür. Rehber iki madde arasındaki farkı açıklamaz; ikisi de rehberin kendi maddesidir.

Kıyma da eve girer girmez dolaba kaldırılır. Hemen pişirilmeyecekse öğünlük paketlere bölünüp dondurulması aynı günün işidir.

Tavukta bütün mü parça mı?

Aynı madde tavuk için de tercih yazar: parça tavuk yerine bütün tavuk tercih edilmelidir. Bütün tavuk evde parçalanır ve her parça evde ayrılır.

Rehberin et tablosunda tavuğun porsiyonu da parçayla verilir: pişmiş tavuk etinde bir porsiyon 1 orta boy baget, 1 el ayası kadar et ya da 80 gramdır. Bütün tavuk parçalandığında bagetin kendisi hazır bir porsiyon ölçüsüdür.

Kanatlı et, rehberin muhafaza tablosunda kırmızı etle aynı aralıktadır: 0-4 °C.

Paketli ette neye bakılır?

Rehber ambalajsız gıdalar ile ambalajı yırtılmış veya bozulmuş gıdaların satın alınmamasını ister. Paketli ette ilk bakılacak şey ambalajın bütünlüğüdür.

İkinci bakılacak şey tarihtir. Rehber, kolay bozulabilen ve kısa sürede tüketilmesi gereken et ve süt ürünleri gibi gıdalarda son tüketim tarihinin mutlaka kontrol edilmesini ister.

Üçüncüsü etiketteki işarettir: rehber hayvansal gıdaların etiketinde, içinde işletme onay numarası bulunan oval “tanımlama işareti”nin aranmasını önerir.

Eve dönünce ne kadar süre var?

Rehberin sınırı saatle verilir: bu ürünler soğuk zincir bozulmadan, en kısa sürede ve en fazla iki saat içinde buzdolabına yerleştirilmelidir. Sıcak havalarda bu süre en fazla bir saattir.

Süre eve varınca bitmez; poşetin tezgâhta beklediği dakikalar da bu sürenin içindedir. Bu yüzden eve dönünce ilk açılan poşet et poşetidir.

Hemen tüketilmeyecek et için rehberin et bölümü iki süre verir: buzdolabında 2-3 gün, derin dondurucuda (-18 °C) en fazla 3-4 ay. Paketin üstündeki tarih ve saklama bilgisine ise ayrıca uyulur; rehber etiketteki muhafaza koşulunun ve kullanım talimatının izlenmesini de ister.

Bu sayfadaki ölçütler, süreler ve sıcaklıklar Türkiye Beslenme Rehberi'nin besin güvenliği bölümünden (gıdaları satın alırken dikkat edilecek ilkeler ve muhafaza sıcaklıkları tablosu), et bölümünden ve et tablosundan (Ek 2.1.3) alınmıştır. Damganın resmî veteriner denetimini gösterdiği İrlanda Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (FSAI) sağlık damgası sayfasında, bütün tavuk tercihi Illinois Üniversitesi yayım servisinde, iki saat sınırı ve alışveriş sepetinde ayrı tutma ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) sayfasında da yer alır.

Kişiye özel miktar kararları ve sağlık durumuna bağlı kısıtlar bir diyetisyen ve hekimle konuşulur. Bu içerik genel beslenme okuryazarlığını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez.