Vardiyalı çalışanın öğün düzeni nasıl kurulur?
Rehberde gece vardiyasına ayrılmış bir bölüm yok. Taşınabilir olan şey saat değil ilke: düzenli aralık, tek büyük öğüne yüklenmemek ve sıvıyı takip etmek.
Öğünler saate değil vardiyanın kendi ritmine bağlanır. Türkiye Beslenme Rehberi'nde gece çalışmasına ayrılmış bir bölüm yoktur; işçi beslenmesi bölümünün verdiği ilkeler taşınabilir. Bunların en somutu şu: artan enerji yükünü tek bir öğüne yüklememek ve ana öğünlerin yanına en az bir ara öğün koymak.
Kaynaklar
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 8.1.3, s. 170-171 İşçilerin beslenmesine ilişkin öneriler — "Ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar işçiler, artan enerji yükünü tek bir öğüne yüklememelidir"; "İşçiler iş yerinde ana öğünlerine ek olarak en az bir ara öğün tüketmelidir. Böylece hem öğle yemeğindeki aşırı yüklenme önlenmiş olur, hem de sabah çoğunlukla kahvaltı yapmadan veya kalitesiz bir kahvaltı yaparak iş yerine gelen işçilerde bu yönden oluşabilecek olumsuzluklar önlenmiş olur."; "Çay molalarında kaliteli bir ara öğün örüntüsü, işçilerin performans ve verimliliğini olumlu yönde etkiler, iş kazaları riski de azaltmış olur."; "İşçiler öğün sayılarını 3 ana ve 1-3 ara öğün olarak düzenlemelidir." erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 8.1.2, s. 169-170 "Ağır ve tehlikeli işler kapsamında çalışan işçiler başta olmak üzere sıvı alımı, susama duygusuna bakılmaksızın sağlanmalıdır."; "Yapılan işin niteliğine göre sıvı alımının artırılması kaydıyla ... günde en az 10-12 su bardağı veya alınan her 1000 kkal başına bir litre sıvı tüketilmesi sağlanmalıdır."; "Şekerli içecekler, enerji içecekleri, kafein ve alkol alımı sınırlanmalıdır."; Tablo 8.2 su/sıvı satırı: her 1000 kkal başına bir litre sıvı tüketilmeli erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 3.1.5, s. 45 "Yeterli ve dengeli beslenme ilkelerine uygun olacak şekilde günde üç ana öğün tüketilmelidir. Özellikle kahvaltı öğünü atlanmamalıdır. Kahvaltı öğününün tüketilmesi sağlıklı vücut ağırlığının sürdürülmesini ve gün boyunca aktif olmayı sağlar." erişim: 2026-08-22
- TÜBER 2022 — Türkiye Beslenme Rehberi Bölüm 7.6.1, s. 155 Yetişkin dönemde sağlıklı beslenme önerileri — "Düzenli yemek yeme alışkanlığı edinilmeli ve geç saatte yemek yemekten kaçınılmalıdır. Öğün düzeninin sağlanması ağırlık denetiminde ve kronik hastalıkların önlenmesinde değiştirilebilir risk etmenlerinden biridir." erişim: 2026-08-22
Genel bilgi notu. Bu içerik genel beslenme okuryazarlığını desteklemek amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez, kişisel beslenme tavsiyesi niteliği taşımaz. Kişiye özel plan yalnızca yetkili bir diyetisyen tarafından hazırlanır; gebelik, kronik hastalık, düzenli ilaç kullanımı, çocuk beslenmesi veya klinik bir durum varsa plana başlamadan önce hekim ve diyetisyen kontrolü zorunludur.
Diyetisyen Bul